از مباحث بایسته کاوش ظرفیت سنجی علوم در یاری یکدیگر است. این امر افزون بر این‌که موجب به دست آوردن یافته‌های جدید می‌شود، به رشد علوم نیز کمک می‌کند. همان‌گونه که دانش‌هایی مانند باستان شناسی می‌تواند در ارزیابی و فهم تاریخ یاری رسانِ پژوهشگرِ تاریخ باشند، سوال این است آیا علم تاریخ نیز می‌تواند به دانش‌های دیگر نظیر کلام کمک کند؟ در راستای پاسخ‌گوییِ سوال مذکور یکی از مسائل کلامی مورد بحث میان مسلمانان، جانشینی امیرالمؤمنین است. در این‌باره پژوهش‌های کلامی فراوانی صورت پذیرفته که شاخصه آنها تکیه بر تنصیصی بودن جانشینی است و محقق با استفاده از آیات و روایات مسئله جانشینی را واکاوی می‌نماید. به همین جهت معمولا دیدگاه مذهبی در این نوع تبیین، تاثیرگذار است. حال اگر بتوان با بهره‌گیری از دانش تاریخ این مسئله را واکاوی نمود، امکان داوری با رویکردی دیگر پدید می‌آید. لذا نوشتار حاضر با پایبندی به تاریخ پژوهی و روش دلالت پژوهی برایشی، به استقراض افقی از دانش تاریخ برای دانش کلام پرداخته و این امر را در مسئله جانشینی امیرمؤمنان کاویده و با پایبندی به تاریخ پژوهی، جانشینی تاریخی امیرمؤمنان را تبیین کرده است. بر اساس یافته‌های پژوهش نظیر وجود گزاره‌های زمان‌مند و مکان‌مند نبوی مبنی بر جانشینی امام علی، بیعت برخی صحابه در غدیر، انعکاس پدیده جانشینی امیرمؤمنان در شعر، وجود مدعیان جانشینی پیامبر، گزارش‌های مبنی بر باور صحابه نسبت به جانشینی امام علی و اعتراض آنان به حزب حاکم، جانشینی امیرمؤمنان با روش تاریخی نیز قابل اثبات است.