چگونگی تشخیص عصمت، از جمله مباحث بنیادین در مسئله تعیین امام در اندیشه امامیه به‌شمار می‌آید. مستشرقان در تبیین آموزه عصمت امامان(ع) بیان داشته‌اند که چون عصمت حقیقتی درونی است، احراز و شناسایی امام معصوم تنها از طریق اعلام الهی و نص صادرشده از سوی پیامبراکرم(ص) امکان‌پذیر خواهد بود. بار آشر با استناد به برخی روایات تفسیر فرات‌کوفی مبنی بر انحصار عصمت در پنج‌تن(ع) کوشیده است منصوص بودن عصمت تمام دوازده امام(ع) و در نتیجه وجود اعتقاد به عصمت دوازده امام(ع) را در سده‌های نخستین تا پیش از قرن چهار مورد تردید قرار دهد. نوشتار حاضر با رویکردی تحلیلی ـ انتقادی به بررسی گزارش‌های مستشرقان درباره نحوه تشخیص عصمت و نیز مصادیق امامان معصوم(ع) در منابع متقدم امامیه می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که متکلمان امامی علاوه بر اعلان پیامبر(ص)، بیان امام پیشین و علم معجزه‌آسا امام را نیز برای اثبات عصمت مطرح کرده‌اند که این مسئله مورد غفلت مستشرقان واقع شده است. ادعای انحصار عصمت در پنج‌تن(ع) در تضاد با روایات معتبر مبنی بر شمول آیه تطهیر بر دوازده امام و همچنین روایات دال بر عصمت دوازده امام در منابع قرن چهار است. از طرف دیگر، با توجه به روایات متواتر «دوازده خلیفه» در منابع شیعه و اهل‌سنت و انضمام حکم عقل حکم بر لزوم عصمت امام، می‌توان عصمت دوازده جانشین پیامبر(ص) را اثبات کرد. استناد بر روایات تفسیر فرات‌کوفی ـ که گرایش‌های زیدی در آن قابل ملاحظه است ـ نمی‌توان دیدگاه امامیه را که بر مجموعه‌ای گسترده از ادله نقلی و عقلی استوار است، مورد تردید قرار داد.