نوع مقاله : مقاله پژوهشی
تازه های تحقیق
از مطالعه و بررسی تفصیلی بندهای این دعای شریف، مطالب زیر به دست میآید:
٭ گفتوگو با خداوند را با درخواست درود بر محمد9 و خاندان طاهر او شروع و در ادامه آن تکرار میکنیم.
٭ دعای شریف با درخواستهای مربوط به امور ایمانی و معنوی و روحانی از قبیل اکمل الایمان، افضل الیقین، احسن النیّات و احسن الاعمال و اصلاح فساد افکار و اخلاق و اعمال شروع شده، آنگاه در ادامه به درخواستهای جمعی و اجتماعی مرتبط با بستگان، معاشران، صاحبمنصبان و قدرتمندان و ثروتمندان و امثال آنها رسیده و در انتها مجدّداً به درخواستهای معنوی فردی مربوط به آخرت و معاد و ملاقات با خداوند، در حالت رضا و یا خشم او رسیده و به پایان میرسد.
٭ از دعاهای شریف میآموزیم که درخواستهای فردی و شخصی و ایمانی از خداوند هستی، اگرچه لازم است ولی کافی نیست. باید با درخواست خیر برای قوم و خویش و فامیل و اقربا و عشیره و اهل بلد و سرزمین همراه باشد. خیر همگانی و عمومی و جمعی، به فرد هم میرسد در حالی که خیر فردی و انفرادی معلوم نیست جمع و جامعه را هم دربر گیرد. از این رو رویّه عُزلت، خلوتگزینی، دوری از مردم به بهانه رسیدن به رضایتمندی و قرب خداوند، حالتی مذموم و مطرود است همانگونه که غرق در جمع و جماعت و جامعه شدن و از امور معنوی و روحانی و ایمانی خود غفلت ورزیدن، حالتی نامقبول و ناصواب میباشد. نباید پنداشت جمله عامیانه و عوامانه «می بخور، منبر بسوزان، مردمآزاری مکن» همه دین است، بلکه باید گفت «پاک طینت باش و عمل صالح داشته باش، و نه میبخور، و نه منبر بسوزان و نه مردمآزاری بکن». همچنانکه در دعای شریف آمده احسن الاعمال داشته باش و اهل بِرّ و خیر رساندن به مردم باش و باطنت را همانند ظاهرت از فسق و فجور و فساد پاک و پیراسته کن و با ارتباط قلبی و باطنی با خداوند کریم لذّت قرب به او را حسّ کن.
٭ بخشهای اجتماعی در دعای شریف گسترده و فراگیر بوده و همه عرصههای زندگی جمعی از قدرت و ثروت گرفته تا منزلت و حیثیّت و آبرو را شامل میشود و در همه این عرصهها، درخواستهای خیرخواهانه و انسانی حضرت امام علی بن الحسین السجاد7 جدّاً چشمگیر و تحسینبرانگیز است. بدان امید که همگانی و فراگیر شود.
٭ و در نهایت، رحمت و شفقّت و عطوفت از همه بندهای این دعای روح بخش آشکار است و به چشم می خورد؛ یعنی در واقع رویکردی که اعضای جامعه مسلمانی و ایمانی را بخشهایی متعاون و متعاضد و یاریگر همدیگر میخواهد و یکپارچگی و انسجام و اتّحاد و همبستگی آنها در طول زندگی پرشتاب و نشیبشان را طلب میکند. یعنی مدینه سالمة، مسلمة، متسالمه، متعاونة، راضیة مرضیّه، عالمة، فاضلة.
موضوعات
