بررسی میزان احساس تبعیض مذهبی در میان دانشجویان شیعه افغانستان (مطالعه موردی دانشگاه کابل)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای- حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه فردوسی مشهد و رئیس موسسه تحصیلات عالی دانش

2 استادیارگروه حقوق دانشگاه فردوسی- مشهد

چکیده

از دو دهه اخیر و پس از تصویب قانون اساسی افغانستان در سال 1382 و پذیرش آزادی اقلیت‌های مذهبی و قومی، موضوع هویت مذهبی به یکی از مسائل مورد توجه مبدل  گشت. این پژوهش، با هدف بررسی رابطه میان میزان احساس تبعیض مذهبی دانشجویان شیعه از خدمات رفاهی، دانشجویان اهل­سنت، محیط دانشگاه، اساتید و کارمندان دانشگاه دولتی کابل نگاشته شده است. روش تحقیق به صورت پیمایشی بوده و برای تحلیل و توصیف داده‌های آماری از آزمون هم­بستگی پیرسون استفاده شده است. جامعه آماری آن تمام دانشجویان شیعه دانشگاه کابل از سال 1395- 1397 است که از میان آن­ها، 262 نفر از طریق فرمول کوکران انتخاب شده و روش نمونه­گیری آن از نوع چند مرحله­ است که ترکیبی از روش تصادفی خوشه­­ای است. نتایج نشانگر آن هستند که بیش از 80 درصد دانشجویان شیعه، نسبت به اساتید، محیط دانشگاه و کارمندان دانشگاه احساس تبعیض مذهبی می­کنند. ولی این احساس تبعیض نسبت به خدمات رفاهی و نیز دانشجویان اهل­سنت با درصدی کم­تر (30 درصد) است. عواملی مانند جنسیت، سن، رشته تحصیلی و قومیت، تأثیر چندانی در میزان تبعیض ندارد و در نتیجه میان این عوامل و تبعیض، رابطه معنادار موجود نیست، بلکه یافته­های پژوهش نشان می­دهد رابطه معناداری میان مذهب و تبعیض وجود دارد.

کلیدواژه‌ها


 
  1. بی­نام ، تبعیض در محیط درس، مجله بین المللی مدرسه اولیاء، شماره88، 1365.
  2. ساعی، علی، روش تحقیق در علوم اجتماعی با رهیافت عقلانیت و انتقادی، چاپ اول، تهران: سمت، 1386.
  3. سیدزاده ثانی، سیدمهدی، ترس از بزه­دیدگی مکرر، در مجموعه مقلات نخستین همایش پیش­گیری ار جرم: پیش­گیری از تکرار جرم و بزه­دیدگی، تهران: دفتر تحقیقات کاربردی پلیس پیش­گیری ناجا، 1387.
  4. سیدزاده ثانی، سیدمهدی و سعید کرمانی، ترس از جرم در مشهد: میزان و عوامل، مجله پژوهش حقوق کیفری، شماره 8، 1392.
  5. گزارش کمیسیون حقوق بشر افغانستان، بررسی میزان تطبیق کنوانسیون منع هر نوع تبعیض نژادی در افغانستان، گزارش اول، کابل: نشر حقوق بشر، 1397.
  6. شفیعی‌­نیا، عباس و یعقوب احمدی، فرایند تبعیض سیاسی - اجتماعی و هویت­خواهی قومی (مورد مطالعه جوانان شهرستان سنندج قروه)، مجله علمی ـ پژوهشی علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر، شماره دوم، 1397.
  7. قانون اساسی افغانستان مصوب 1381.
  8. کاظمی، فاطمه، بررسی تبعیض نژادی از دیدگاه اسلام و کنوانسیون­های بین­المللی با نگاهی به حقوق ایران، کنگره بین­المللی فرهنگ و اندیشه دینی، 1393.
  9. کود جزا افغانستان مصوب1396.
  10. گرجی اندریانی، علی­اکبر و حامد طبری، مریم میرمحمدصادقی، تبعیض مثبت: تبعیض عادلانه یا درمان اثرات تبعیض، مجله تحقیقات حقوقی، شماره 55، 1390.
  11. لسانی، سیدحسام­الدین، جایگاه اقلیت­ها در حقوق بشر (آخرین دست‌آوردها)، مجله حقوق خصوصی، شماره 3، 1382.
  12. مهری، پروانه، شناسایی عوامل مؤثر اجتماعی، فرهنگی و آموزشی بر ایجاد تبعیض­های جنسیتی از دانشجویان کارشناسی دختر دانشگاه کابل، پایان­نامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه شهید بهشتی، 1394.
  13. میرزایی، حسین و محمد عباس‌زاده، مطالعه چگونگی تعامل هویت ملی و قومی دانشجویان (مطالعه موردی دانشجویان آذری، عرب و بلوچ)، مجله علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد، شماره 2، 1392.
  14. میرزایی، حسین، توکل آقایاری، سجاد قربان­پور، بررسی عوامل مرتبط با هویت ملی و هویت قومی (مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه تبریز)، فصلنامه راهبر اجتماعی - فرهنگی، شماره 9، 1392.
  15. نجفی ابرندآبادی، علی­حسین و جمعی از نویسندگان، دانش­نامه بزه­دیده­شناسی و پیش­گیری از جرم (2 جلد)، چاپ اول، تهران: مرکز تحقیقات کاربردی پلیس پیشگیری ناجا  ـ نشر میزان، 1384.
  16. Phinney, J.S & Ong. A. (2007)," Conceptualization and Measurment of Ethnic Identity: Current Status and Futuer Direction", Journal of Counseling Psychology, Vol. 54, NO. 3, P.271-281.
  17. Policy Unit Age Concern England (2003), Survey of fear of street crime amongst older people.
  18. Toseland, R.W (1982), Faer of Crime: Who Is Most Vulnerable, Journal of Criminal Justice, Vol. 10, Issue 4. P.271-282.
  19. https:/www.aihrc.Org.af.
  20. http:/ku.edu.af/fa.
21. www//8am.com روزنامه هشت صبح افغانستان-