Shi'ite Studies

Shi'ite Studies

The Historical and Mystical Character of Oways Qarani In the Persian Texts

Document Type : Original Article

Authors
1 Associate professor of department of Persian language and literature, University of Qom,qom,Iran.
2 Ph.D. student of Persian language and literature, mystical orientation, Faculty of Literature, Qom University, Qom, Iran.
Abstract
One of the important Shiite characters in the early Islamic period was Oways Qarani whose character and characteristics have been discussed in many of the historical, Sufi, mystical, literary and moral texts of the Persian language. The present writing aims at explaining the reflection of Oways’s character in various Persian texts and the attitude of the writers and poets towards him. This study uses a descriptive-analytical method and has a look at Oways’s life and character to answer the following questions: “Why has Oways Qarani’s name been mentioned more?” “Which of his characteristics has been focus of attention?” and “In which type of the Persian texts has his name been mentioned more?” The findings of the research show that considering some of the traditions attributed to the Prophet regarding Qways Qarani’s status as well as his asceticism and his worships, the moral, mystical and literary texts have paid much attention to his character and, with their description, have introduced him as a role-model in the eyes of the believers and somehow as owning miraculous powers and as a myth of asceticism and piety. Among the literary texts, the Sufi and educational ones – in proportion to their subject matter – have dealt with his character more. In their eulogies and odes, the poets have also referred to Oways Qarani’s asceticism, assimilating sometimes the eulogized person to him.
Keywords

Subjects


1.                  ابن اثیر الجزری، علی بن محمد (1409ق)، أسد الغابة، ج1، بیروت، دارالفکر.
2.                  ابن اثیر الجزری، محمد بن محمد (1399ق)، النهایة فی غریب الحدیث و الاثر، بیروت، مکتبة العلمیه.
3.                  ابن بطوطه، محمد بن عبدالله (1417ق)، رحله ابن بطوطه، رباط، مطبوعات أکادیمیة المملکة المغربیة.
4.                  ابن حجر العسقلانی، أبوالفضل أحمد بن علی بن محمد بن أحمد  (1415ق)، الاصابة فی تمییز الصحابة، بیروت، دار الکتب العلمیة.
5.                  ابن خلدون، عبدالرحمن بن محمد (1984) مقدمه، بیروت، دار صادر.
6.                  ابن شاذان قمى، أبوالفضل شاذان بن جبرئیل‌ (1363ش)، الفضائل، قم، رضی.
7.                  ابن عساکر، علی بن حسن (1415 ق)، تاریخ مدینة دمشق، بیروت، دار الفکر.
8.                  ابن منظور، محمد بن مکرم (1405 ق)، لسان العرب، بیروت، دار صادر.
9.                  استعلامی، محمد (1398)، فرهنگ‌نامة تصوف و عرفان، تهران، فرهنگ معاصر.
10.             اشعری، ابوالحسن علی بن اسماعیل (1362)، مقالات الاسلامیین و اختلاف المصلین، ترجمه محسن مؤیدی، تهران، امیرکبیر.
11.             اصفهانی، حافظ ابونعیم (بی‌تا)، حلیة الاولیاء، بیروت، دارالفکر.
12.             افشاری، مهران (1382)، فتوّت‌نامه‌ها و رسائل خاکساریه (سی رساله)، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
13.             انوری، علی بن محمد (1372)، دیوان انوری، به اهتمام محمد تقی رضوی، تهران، علمی و فرهنگی.
14.             اوحدی مراغه‌ای، رکن‌الدین (1375)، کلیات اوحدی، به کوشش سعید نفیسی، تهران، امیر کبیر.
15.             آقانوری، علی (1384)، «شیعه و تشیع: مفهوم‌شناسی، ماهیت و خاستگاه»، شیعه‌شناسی، ش11، ص39-64.
16.             بدخشی، میرزا لعل بیگ لعل (1376)، ثمرات‌القدس من شجرات‌الانس، تصحیح کمال حاج سیدجوادی، قم، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
17.             بهاء ولد، محمد بن حسین خطیبی بکری (1352)، معارف بهاء ولد، به تصحیح بدیع الزمان فروزانفر، تهران، طهوری.
18.             تبریزی، شمس‌الدین محمد (1377)، مقالات شمس، تصحیح و تعلیق محمد علی موحد، تهران، خوارزمی.
19.             جامی، نورالدین عبدالرحمان (1378)، دیوان جامی، مقدمه و تصحیح اعلاخان افصح زاد، تهران، میراث مکتوب.
20.             الجوهری الفارابی، أبونصر إسماعیل بن حماد (1407ق)، الصحاح‌ تاج اللغة و صحاح العربیة، تحقیق أحمد عبد الغفور عطار، چ چهارم، بیروت، دار العلم للملایین.
21.             جهانگیری، محسن (1375)، محیی‌الدین بن عربی چهرة برجستة عرفان اسلامی، تهران، دانشگاه تهران.
22.             حافظ، شمس‌الدین محمد (1370)، دیوان حافظ شیرازی، بر اساس نسخة غنی و قزوینی، با تصحیح و تحقیق منصور موحدزاده، تهران، پژوهش. 
23.             خواجوی کرمانی، کمال‌الدین ابوالعطاء (1374)، دیوان اشعار، تصحیح احمد سهیلی خوانساری، تهران، پاژنگ و مرکز کرمان‌شناسی.
24.             دانشنامة زبان و ادب فارسی (1398)، به سرپرستی اسماعیل سعادت، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی با همکاری انتشارات سخن.
25.             دانشنامه جهان اسلام (1375)، تهران، بنیاد دائرة ‌المعارف اسلامی.
26.             زبیدی، سید محمد مرتضی (1414 ق)، تاج العروس من جواهر القاموس، بیروت، دارالفکر.
27.             زرین‌کوب، عبدالحسین (1373)، ارزش میراث صوفیه، تهران، امیر کبیر.
28.             ساوجی، سلمان (1389)، کلیات، تصحیح عباسعلی وفایی، تهران، سخن.
29.             سجادی، سید علی محمد (1369)، جامة زهد، تهران، علمی و فرهنگی.
30.             سخاوی، محمد بن عبدالرحمان (1424ق)، فتح‌ المغیث‌ شرح‌ الفیة‌ الحدیث‌، مصر، مکتبة السنه.
31.             سمنانی، علاءالدوله (1369)، مصنفات فارسی، به اهتمام نجیب مایل هروی، تهران، علمی و فرهنگی.
32.             سنایی غزنوی، ابوالمجد مجدود بن آدم (1384)، دیوان اشعار، مقدمه و تصحیح محمد بقایی (ماکان)، تهران، اقبال.
33.             سید حسن غزنوی (1362)، دیوان اشعار، تصحیح محمد تقی مدرس رضوی، تهران، اساطیر.
34.             سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر (1417ق)، تدریب ‌الراوی‌ بشرح‌ تقریب‌ النواوی‌، بیروت، دارالکتب‌ العلمیه‌.‌
35.             ـــــــــــــــــــــــ (بی‌تا)، الفیة‌ السیوطی‌ فی‌ علم‌ الحدیث‌، بتصحیح‌ و شرح‌ احمد محمد شاکر، بیروت‌، دارالمعرفه‌. 
36.             شمیسا، سیروس (1388)، سبک‌شناسی شعر، تهران، میترا.
37.             طیبی، حسین بن عبدالله (1391ق)، الخلاصة‌ فی‌ اصول ‌الحدیث‌، تصحیح صبحی السامری، بغداد، بی‌‌نا.
38.             عطار، فرید‌الدین محمد (1383)، منطق الطیر، تصحیح و تعلیقات محمد رضا شفیعی کدکنی، سخن.
39.             ـــــــــــــــــــــــ (1386)، دیوان عطار، به اهتمام و تصحیح محمد تقی تفضلی، تهران، علمی و فرهنگی.
40.             ـــــــــــــــــــــــ (1388)، الهی‌نامه، تصحیح محمد رضا شفیعی کدکنی، تهران، سخن.
41.             ـــــــــــــــــــــــ (1397)، مصیبت‌نامه، تصحیح محمد رضا شفیعی کدکنی، چ هشتم، تهران، سخن.
42.             ـــــــــــــــــــــــ (1398)، تذکرة الاولیاء، تصحیح محمد رضا شفیعی کدکنی، تهران، سخن.
43.             غزالی طوسی، محمد (1375)، کیمیای سعادت، به کوشش حسین خدیو جم، تهران، علمی و فرهنگی.
44.             فروزانفر، بدیع‌الزمان (1370)، احادیث مثنوی، چ پنجم، تهران، امیر کبیر.
45.             فیروزآبادی، محمدبن یعقوب (1415 ق)، القاموس المحیط، بیروت، دار الکتب العمیه.
46.             قاآنی شیرازی، حبیب‌الله بن محمدعلی (1380)، دیوان، بر اساس نسخة میرزا محمود خوانساری، تصحیح امیر صانعی، تهران، نگاه.
47.             قشیری، ابوالقاسم (1383)، رسالة قشیریه، ترجمة ابوعلی حسن بن احمد عثمانی، تصحیح بدیع‌الزمان فروزانفر، تهران، علمی و فرهنگی.
48.             کَشی، محمد بن عُمر (1363)، رجال کشی، قم، مؤسسه آل البیت. 
49.             مجلسی، محمد باقر (1403ق)، بحارالانوار، ط. الثانیه، بیروت، دار إحیاء التراث العربی. 
50.             محمد بن منور (1367)، اسرار‌التوحید فی مقامات شیخ ابی‌سعید، تصحیح محمد رضا شفیغی کدکنی، تهران، آگاه.
51.             مشکور، محمدجواد (1362)، تاریخ شیعه و فرقه‌های اسلام تا قرن چهارم، تهران، اشراقی.
52.             معصوم شیرازی، محمد (معصوم علی‌شاه) (1382)، طرائق الحقایق، تصحیح محمدجعفر محجوب، تهران، سنایی. 
53.             مفید، محمد بن نعمان (1413 ق)، الجمل و النصرة لسید العترة فی حرب البصرة، قم، کنگره شیخ مفید.
54.             منقری، نصر بن مزاحم (1404 ق)، وقعة الصفین، قم، مکتبة آیة الله المرعشی النجفی‌.
55.             مولوی بلخی، جلال‌الدین محمد (1373-1378)، مثنوی معنوی، شرح کریم زمانی، تهران، اطلاعات.
56.             ـــــــــــــــــــــــ (1387)، غزلیات شمس تبریز، گزینش محمدرضا شفیعی کدکنی، تهران، سخن.
57.             میبدی، رشیدالدین (1390)، کشف الاسرار و عدة الابرار، تهران، امیرکبیر.
58.             نفیسی، سعید (1388)، سرچشمة تصوف در ایران، تهران، کتاب پارسه.
59.             نوبختی، حسن بن موسی (1386)، فِرق الشیعه، ترجمه محمدجواد مشکور، تهران، علمی و فرهنگی.
60.             نووی، یحیی بن شرف (1411ق)، ارشاد طلاب‌ الحقایق‌ الی‌ معرفة‌ سنن‌ خیر الخلائق‌، بیروت، دار إحیاء التراث العربی‌. 
61.             نیشابوری، مسلم بن حجاج (1404ق)، الکنى والأسماء، المدینة المنورة، عمادة البحث العلمی بالجامعة الإسلامیة.
62.             هاشم، احمد عمر (1404ق)‌، قواعد اصول ‌الحدیث‌، بیروت، دار الکتب العربیه.‌
63.             هجویری، ابوالحسن علی بن عثمان (1384)، کشف‌المحجوب، مقدمه و تصحیح و تعلیقات محمود عابدی، چاپ دوم، تهران، سروش.