Shi'ite Studies

Shi'ite Studies

The Relationship between Sādāt and Governments; The Bases and Standards of the Sādāt Political Influence And their Authority under the Mongol Ilkhanids

Document Type : Original Article

Abstract
Sādāt as the offspring of the Prophet enjoyed a special position as a privileged group in the history of Islam and Iran in the Islamic period. Their familial relationship with the Prophet’s Household caused them to be respected in Iranian society. With the formation of an institute called neqābat, Sādāt were organized as a quite distinguished group. Under the governance of different dynasties, Sādāt often enjoyed a certain status as a respected and sacred group. With the Mongol Changiz’s invasion to Iran and the fall of Abbasid dynasty, Sādāt were among those who did not undergo weakness; rather, they were revived and even the office of neqābat was reconstructed to see into the Sādāt’s affairs. This study aims at investigating Sādāt’s position and status under the Ilkhanids. This article uses a descriptive-analytical method to answer the following question: “Considering Sādāt’s status under the Ilkhanids and Oljayto’s leaning towards Shi‘ism and Sādāt’s, what position did they gain in the government structure?” The findings of the study show that this groups’ status in Iranian society and their internal self-awareness had a great role in heightening their position in Ilkhanid government. Anyway, although Sādāt were greatly respected, they could barely gain important offices such as vizierate. This seems to be due to the fact that the governmental structure, with the dominance of the Sunnite denomination, did not allow Sādāt to enter it. 
Keywords

1.                  آقاجری، سیدهاشم و حسن الله­یاری، «تحول و تنوع مفهوم سیادت در عرصه صفویه»، فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام، سال سوم، شماره 9، سال 1390.
2.                  ابن­بطوطه، شمس­الدین، سفرنامه ابن‌بطوطه، تهران: آگه، 1376.
3.       ابن­عنبه، جمال­الدین احمد، عمدة­الطالب فی انساب آل‌ابی­طالب، تحقیق سیدمهدی رجایی، قم:
مکتبة سماحة آیة­العظمی المرعشی النجفی الکبری، الخزانه العالمیه، لمخطوطات الاسلامیه،
1383.
4.                  ـــــــــــــــــــــــــــ ، الفصول­الفخریه، به اهتمام سیدجلال­الدین محدث ارموی، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1363.
5.                  ابن­فوطی، عبدالرزاق، حوادث­الجامعه،  ترجمه عبدالمحمد آیتی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1381.
6.                  الهی­زاده، محمدحسن و راضیه سیروسی، «نهاد نقابت در خراسان طی قرون چهارم و پنجم هجری»، فصلنامه علمی ـ پژوهشی شیعه­شناسی)، سال هشتم، شماره32، سال 1389.
7.                  باسورث، ادموند کلیفورد، تاریخ غزنویان، ترجمه حسن انوشه، تهران: امیرکبیر، 1362.
8.                  بحرانی­پور، علی و سیده‌زهرا زارعی، «خاستگاه­های اقتدار و مقبولیت اجتماعی سلسله آل‌اینجو (725ـ754ق)»، فصلنامه علمی ـ پژوهشی تاریخ اسلام و ایران دانشگاه الزهرا  ")، سال بیستم، دوره جدید، شماره8، 1389.
9.                  بیانی، شیرین، دین و دولت در ایران عهد مغول، ویراسته­ هادی عالم‌زاده و رضا فرخ فال، تهران: مرکز نشر دانشگاهی، 1371.
10.             ترکمنی­آذر، پروین، تاریخ سیاسی شیعیان اثنا عشری در ایران (از ورود مسلمانان به ایران تا تشکیل حکومت صفویه)، قم: شیعه‌شناسی، 1383. 
11.      جوینی، عطاملک، تاریخ جهانگشا، به اهتمام محمد قزوینی، لیدن هلند: چاپخانه بریل،
1329.
12.      حافظ ابرو، عبدالله، جغرافیای حافظ ابرو، تصحیح صادق سجادی، تهران: میراث مکتوب،
1378.
13.             حسنی، ابن­شهاب‌الدین­حسن، جامع‌التواریخ­ حسنی، نسخه­خطی شماره 11330، (فیلموتیک) کتابخانه ملی ایران.
14.             خواندمیر، غیاث­الدین‌بن‌همام­الدین حسینی، حبیب­السیر فی اخبار افراد البشر، زیرنظر محمد دبیرسیاقی، تهران: کتاب‌فروشی خیام، 1362.
15.             ـــــــــــــــــــــــــــ ، دستورالوزراء، تصحیح سعید نفیسی، تهران: اقبال، 1317.
16.             شوشتری، نورالله، مجالس­المؤمنین، تصحیح ابراهیم عرب‌پور و دیگران، مشهد: بنیاد پژوهش­های اسلامی، 1392.
17.             زرگری‌نژاد، غلامحسین، تاریخ صدر اسلام (عصر نبوت)، تهران: سمت، 1390.
18.             عالمی، سیدمحمدرضا، «درآمدی بر نسب­نگاری طالبیان»، فصلنامه تاریخ اسلام، سال سیزدهم، شماره اول، شماره مسلسل49، سال 1391.
19.             عباسی، جواد، «سادات در دوره مغول»، فصلنامه تاریخ اسلام، سال سوم، شماره مسلسل 12، سال 1381.
20.             عتبی، محمد‌بن‌عبدالجبار، ترجمه تاریخ یمینی، ترجمه ابوالشرف ناصح‌بن‌ظفر جرفاذقانی، تصحیح جعفر شعار، تهران: علمی و فرهنگی، 1382.
21.             فخرایی، سیده‌سوسن و علی‌محمد ولوی و فاطمه جمیلی کهنه‌شهری، «منزلت اجتماعی و جایگاه سیاسی نخبگان شیعه امامیه در قرون چهارم تا ششم قمری براساس گزارش کتاب النقض»، شیعه­شناسی، شماره32، سال 1389. 
22.             فصیحی خوافی، فصیح احمد، مجمل فصیحی، تصحیح محمود فرخ، مشهد: کتاب‌فروشی باستان، 1339.
23.      کاشانی، ابوالقاسم، تاریخ الجایتو، به اهتمام مهین مهبلی، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب،
1348.
24.             کتبی، محمود، تاریخ آل‌مظفر، به اهتمام عبدالحسین نوایی، تهران: امیرکبیر، 1364.
25.             کریمی، علیرضا، «نقابت و نقیبان در ایران عصر ایلخانی»، فصلنامه علمی ـ پژوهشی پژوهش‌نامه­ تاریخ اسلام، سال اول، ش 1، سال 1390.
26.             کلبرگ، إتان، کتابخانه ابن‌طاووس و احوال و آثار او، مترجمان سیدعلی قرائی و رسول جعفریان، قم: کتابخانه عمومی آیت­الله­العظمی مرعشی نجفی، 1371.
27.             نخجوانی، محمد‌بن‌هندوشاه، دستورالکاتب فی تعیین المراتب، تصحیح عبدالکریم علی اوغلی‌زاده، مسکو: دانش، 1964، 1971،  1976.
28.      ماوردی، ابوالحسن، آیین حکمرانی، ترجمه حسین صابری، تهران: علمی و فرهنگی،
1383.
29.             مرعشی، میرسیدظهیرالدین، تاریخ طبرستان و رویان و مازندران، تهران: مؤسسه مطبوعاتی شرق، 1345.
30.             معلقات سبع، ترجمه عبدالمحمد آیتی، ویراسته موسی اسوار، تهران: سروش، 1371.
31.             منتظرالقائم، اصغر و رقیه عرب‌جعفری، «سیدبن­طاووس و مسأله سقوط بغداد»، مشکوه، شماره 99، سال 1387.
32.             منز، بئاتریس، قدرت و سیاست و مذهب در ایران عهد تیموری، ترجمه جواد عباسی، مشهد: دانشگاه فردوسی، 1390.
33.      نیکلسون، رینولد، تاریخ ادبیات عرب، ترجمه کیواندخت کیانی، تهران: رایزن،
1369.
34.             وبر، ماکس، اقتصاد و جامعه، ترجمه­ عباس منوچهری و مهرداد ترابی­نژاد و مصطفی عمادزاده، تهران: سمت، 1384.
35.             وصاف شیرازی، عبدالله‌بن‌فضل­الله، تجزیة الامصار و تزجیة الاعصار، نسخه خطی با شماره ثبت8267، (فیلموتیک) کتابخانه مجلس شورای اسلامی.
36.             همدانی، رشیدالدین، جامع­التواریخ، تصحیح محمد روشن و مصطفی موسوی، تهران: نشر البرز، 1373.
37.             ـــــــــــــــــــــــــــ ، تاریخ مبارک غازانی، تصحیح کارل یان، هرتفرد: استفن اوستین، 1940.