Shi'ite Studies

Shi'ite Studies

The Social Function of Emigration in Establishment of Qom City-State and its Effect in Spread of Shiism up to the Fourth Century

Document Type : Original Article

Authors
1 PHD student
2 55 / 5,000 Translation results Professor of History Department, Islamic Azad University, Central Tehran Branch
Abstract
The efforts of the Shiite movement up to the fourth century faced a relatively welcomed trend in the eastern geography of the Islamic caliphate (i.e. Iran). Continuation of the emigration of Alawid Sayyids to various regions of that land and the presence of the Shiite masses, scholars and influential figures prepared the ground for the Shiite political-social infiltration, and their movement gradually emerged in various forms of actions such as wars, riots, invitations and formation of the state. The subject of this study is investigating the effect of emigration as an important factor in spreading and alteration of the destination’s population. The emigration generated a new identity with cultural compatibility, and one of its innovative achievements was formation of the first Shiite city-state of Qom in the early centuries AH as a unit independent from the dominant Abbasid court and denomination. This study considers the social function of emigration as an independent variable effective in spread of the emigrants’ ideology, and concludes – with some investigation – that within the framework of Anthony Giddens’ theory and in the framework of ‘melting furnace’ model, the phenomenon of emigration had an amazing social effect in creating the new identity of Qom city. Finally, the Shiites’ dominance in that city fixed, due to the mutual social actions resulted from the early interaction and acculturation, the political dominance for three decades of governance in that region.
Keywords

Subjects


قرآن کریم
1.   ابن اسحاق، محمد بن اسحاق مطلبی (۱۳۶۸)، السیر و المغازی، تحقیق سهیل زکار، قم، دارالفکر - دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی.
2.   ابن حزم، علی بن سعید (1408ق)، جمهرة انساب العرب، تحقیق لجنة من العلماء، بیروت، دارالکتب العلمیه.
3.   ابن خیاط، ابوعمرو خلیفه (1415ق)، تاریخ، تحقیق نجیب فواز، بیروت، دارالکتب العلمیه.
4.   ابن طباطبا، ابراهیم بن ناصر (1377ق)، منتقلة الطالبیه، تحقیق محمدمهدی حسن الخرسان، قم، مکتبة الحیدریه.
5.   ابن کثیر، اسماعیل بن عمر الدمشقى (1407ق)، البدایة و النهایة، بیروت، دارالفکر.
6.   ابن‌اثیر، عزالدین على بن ابى‌الکرم (1385)، الکامل فی التاریخ، بیروت، دارصادر.
7.   ابوالفداء، اسماعیل بن علی (۱۴۲۷)، تقویم البلدان، قاهره، مکتبة الثقافة الدینیه.
8.   ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین (1404ق)،  مقاتل الطالبیین، تحقیق کاظم المظفر، ط. الثانیه، النجف، منشورات المکتبة الحیدریة.
9.   ابودلف، مِسعَر بن مُهَلْهِل (1354)، سفرنامه ابی‌دلف در ایران، تصحیح ولادیمیر مینورسکی، ترجمه سید ابوالفضل طباطبائی، تهران، زوار.
10.                                              اصفهانی، حمزة بن حسن (بی‌تا)، تاریخ سنی ملوک الأرض و الأنبیاء علیهم الصلاة و السلام، بیروت، دارمکتبة الحیاه.
11.                                  برومند‌زاده محمد و نوبخت، رضا (1393)، «مروری بر نظریات جدید مطرح‌شده در حوزه مهاجرت»، فصلنامه جمعیت، ش89-90.
12.                                  بلاذری، احمد بن یحیى (1417ق)، أنساب الأشراف، تحقیق سهیل زکار و ریاض الزرکلی، بیروت، دارالفکر.
13.                                  بلاذری، احمد بن یحیی (1412ق)، فتوح البلدان، تحقیق رضوان محمد، بیروت، دارالکتب العلمیه.
14.                                  حیدر سرلک، علی‌محمّد و مهریزی، مهدی (1391)، «اشعریان و تأسیس نخستین دولت - ‌شهر شیعه»، فصلنامه علمی شیعه‌شناسی، ش10 (پیاپی 39)، ص47-80. 
15.                                  خضری، احمدرضا (1384)، تاریخ تشیع، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
16.                                  ریترز، جورج (۱۳۹۲‌)، مبانی نظریه جامعه‌شناسی و ریشه‌های کلاسیک آن، ترجمه شهناز مسمی‌پرست، تهران، نشر ثالث. 
17.                                  سمعانی، عبدالکریم بن محمد (1962)، الانساب، تحقیق عبدالرحمن بن یحیی معلمی یمانی، حیدرآباد،‌ مجلس دائرة المعارف العثمانیه.
18.                                  طبری، محمد بن جریر (1387‌)، تاریخ الأمم و الملوک، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، ط. الثانیه، بیروت، دارالتراث.
19.                                  طوسی، محمد بن حسن (1427‌ق)، الفهرست، تحقق جواد قیومی اصفهانی، قم، جماعة المدرسین فی الحوزة العلمیه.
20.                                  فرای، ریچارد نلسون (۱۳۶۳)، تاریخ ایـران از اسلام تا سلاجقه، ترجمه حسن انوشه، تهران، امیرکبیر.
21.                                  قزوینى، زکریا (1371‌)، آثار البلاد و اخبار البلاد، ترجمه محمد بن عبدالرحمن، تصحیح سید محمد شاه‌مرادی‌، تهران.
22.                                  قمی، حسن بن محمد مالک اشعری (۱۳۸۵)، تاریخ قم، به کوشش محمدرضا انصاری قمی، قم، کتابخانه بزرگ حضرت آیت‌الله العظمی مرعشی نجفی، گنجینه جهانی مخطوطات اسلامی.
23.                                  کحاله، عمررضا (1414‌ق)، معجم ‏قبائل العرب القدیمة و الحدیثه، ط. السابعه، بیروت، الرساله.
24.                                  گیدنز، آنتونی (1387‌)، جامعه‌شناسی، ترجمه حسن چاوشیان، چ دوم، تهران، نشر نی.
25.                                  مجلسى، محمدباقر (1403ق)، بحارالأنوار، ج 48، تصحیح جمعى از محققان‏،‏ ط. الثانیه، بیروت، دارإحیاء التراث العربی.
26.                                  مهاجر، جعفر (1386)، رجال من المحدّثین و اصحاب الائمه، قم، مرکز العلوم و الثقافة الاسلامیه.
27.                                  نجاشی، احمد بن علی (1365‌)، رجال النجاشی، تحقیق موسی شبیری زنجانی، قم، جماعة المدرسین فی الحوزة العلمیه -  مؤسسة النشر الإسلامی.
28.                                  ویلفرد، مادلونگ (1381‌)، فرقه‌های اسلامی، ترجمه ابوالقاسم سری، چ‌ دوم، تهران، اساطیر.
29.                                  یاقوت حموی، شهاب‌الدین (1990)، معجم البلدان‌، بیروت، دارصادر.
30. Giddens, Anthony (1998), The Third Way: The Renewal of Social Democracy, Polity Press, ISBN: 9780745622668.