Shi'ite Studies

Shi'ite Studies

The Theory of Max Weber’s Religious Rehabilitation AndAnalyzing the Shi‘i Scholars’ Performance In the Period of theInterregnum of the Afghans and Afshars

Document Type : Original Article

Authors
1 Associate Professor, Imam Khomeini International University,
2 PhD student in History, Takestan Azad University
Abstract
 Religious sociology is one of the important interdisciplinary branches in the sphere of religious studies which views religion from different social angles. Max Weber is among the greatest theorists of religious sociology, and religious rehabilitation is one of his important theories. In short, this theory refers to the fact that sometimes, due to various political or social conditions or even other external factors, a religion or a denomination with a high level of popularity and power in a society is forced to roll back from its dominating position due to animosity from the ruling class and undergo hard impairments. With certain tactics by the special individuals of that religion or denomination, however, its political power and performance is revived in another form or in another region. In this article, we investigate the measures taken by the Shiite scholars in the interregnum period after the Safawids, i.e. the Afghans and Afshars periods, in Iran by adducing that theory. It is worth noting that this article is not seeking to state the causes for Afghans’ and Nader Shah’s actions towards the Shiites; rather, it investigates the reactions of the Shiite scholars to the certain actions of those governments in order to get out of the impasse of those deadly actions. The important finding of this article is that contrary to researchers’ opinion that Shiism was completely out of affluence in that period, it could, using considered plans by the Shiite scholars and prominent authorities get out of recess and weakness and spread its territory of influence to other areas in Asia such as India and China.

 
1. استرآبادی، میرزا مهدی خان، دره نادره و جهانگشای نادری، تصیح محمد قزوینی، چاپ سوم، تهران: زوار، 1385.
2. اسکولز، رابرت، درآمدی بر هژمونی، ترجمة فرزانه علوی، تهران: مرکز، 2006.
3. افشاری، محمدتقی، فرهنگ نام­آوران قزوین، دوجلدی، قزوین: حدیث امروز، 1392.
4. امین، سیدحسن، مستدرک اعیان الشیعه، دوره 8 جلدی، بیروت: دارالتعارف للطباعه، ‌1407ق.
5. اوتر، ژان، سفرنامه، ترجمه علی اقبالی، تهران: جاویدان، 1363.
6. براون، ادوارد، تاریخ ادبیات ایران از صفویه تا عصر حاضر، ترجمه بهرام مقدادی، چاپ دوم، تهران: مروارید، 1369.
7. جعفریان، رسول، تاریخ تشیع در قزوین از آغاز تا عصر صفوی و افشاریه، تهران: علمی و فرهنگی، 1369.
8. جوادی‌نیا، حسن، امیر شیخ نوری و ابوالفضل رضوی، «هم‌گرایی نادرشاه افشار با اقلیت‌های مذهبی»، فصلنامه علمی - پژوهشی پژوهش‌نامه تاریخ اسلام، سال ششم، شماره 24، ص123-144، 1395.
9. خاتون‌آبادی، میرمحمدحسین، مناقب الفضلا، تصحیح احمدعلی رجایی، تهران: علمی، 1378.
10. زرین‌کوب، عبدالحسین، دنبالة تصوف در ایران، تهران: امیرکبیر، 1371.
11. شعبانی، رضا، تاریخ اجتماعی ایران در عصر افشاریه، ج1، تهران: دانشگاه ملی، 1359.
12. شوری، عباس، روابط اجتماعی - اقتصادی ایران و چین از دوران صفویه تا قاجار، پایان‌نامه دکتری، دانشگاه آزاد جیرفت کرمان، 1381.
13. شوشتری، سیدنعمت‌الله، ما وَقَع مِن الألم و الفَزَع، نسخه خطی، کتابخانة مرکزی دانشگاه تهران، شماره 13566، 1236ق.
14. صدوقی سها، منوچهر، تاریخ حکما و عرفای متأخرین صدرالمتألهین، تهران: انجمن اسلامی حکمت و فلسفه ایران، 1359.
15. عقیلی، سیداحمد، «تحولات سیاسی و علمی تصوف از سقوط صفویه تا برآمدن زندیه»، فصلنامه تاریخ ایران، شماره 66، ص117-133، 1389.
16. غفاری کاشانی، ابوالحسن، گلشن مراد (تاریخ زندیه)، چاپ دوم، تصحیح غلامرضا طباطبایی مجد، تهران: زرین، 1375.
17. فراهانی، میرزاحسین، سفرنامه میرزاحسین فراهانی، به کوشش مسعود گلزاری، تهران: سنایی، 1342.
18. فریزر، جیمز، تاریخ نادرشاه افشار، تهران: علمی و فرهنگی، 1364.
19. قزوینی، سلیم، مآثِر الآثار، نسخه خطی، شمارة 1023، 53 برگ، تهران: کتابخانة مرکزی دانشگاه تهران، 1162ق.
20. کرمانی، میرجعفر، دَلُّ الکلام مِن لسان العالم و الامام، نسخه خطی همراه با 6 رسالة دیگر از نویسندگان دیگر، شمارة 13120، قم: کتابخانة آیت‌الله مرعشی نجفی، 1197ق.
21. کشیشان ژزوئیت، نامه­های شگفت­انگیز از دوران صفویه و افشاریه، ترجمه بهرام فره­وشی، تهران: مؤسسه جوان، 1370.
22. کرمانشاهى، محمدعلى، مقامع ­الفضل، قم: مؤسسه العلامه المجدد الوحید البهبهانى، 1365ق.
23. لاهیجی، حزین، تاریخ حزین، شامل اواخر صفویه، فتنه افغان و سلطنت نادرشاه، چاپ دوم، تهران: علمی و فرهنگی، 1375.
24. لکهارت، لاورنس، انقراض سلسله صفویه، ترجمة اسماعیل دولتشاهی، چاپ دوم، تهران: علمی و فرهنگی، 1380.
25. لکهارت، لاورنس، نادرشاه، ترجمه و اقتباس مشفق همدانی، تهران: امیرکبیر، 1356.
26. منوچهری، سعید و رقیه ناصری، «فرقه­های مذهبی کوچک در دوران افشار و زند»، فصلنامه عرفان و مطالعات مذهبی، سال اول، شماره 3، ص26-39، 1384.
27. نظری، سعید و مهدی اصیل، «بررسی اوضاع تشیع در دوران افشاری»، فصلنامه عرفان و مطالعات مذهبی، شماره 13، ص41-58، 1394.
28. نوایی، عبدالحسین، تاریخ تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ایران در دوران صفویه، تهران: سمت، 1381.
29. هنوی، جونز، زندگی نادرشاه، چاپ 4، ترجمة اسماعیل دولتشاهی، تهران: علمی و فرهنگی، 1383.
30. Weber, max, Religion restoration, an approach on religious institutions dominating again, journal of sociology of religions, number 14: 128-142, 1948.
31. Weber, max, from max weber, essays in religion and sociology, translated into English by Girth mills, oxford university press, 1950.
32. Mc culloch, Andrew, Charisma and patronage, reasoning with max weber, USA: Ash gate publisher, 2014.