Shi'ite Studies

Shi'ite Studies

A Comparative Study of the Reaction of the Religious Scholars And Clerics towards Occupation of Iran In the World Wars I and II

Document Type : Original Article

Authors
Muhammad Bakhtiari 1
Mahdi Faraji 2
1 Assistant Professor of Imam Khomeini International University of Qazvin
2 Assistant Professor at the Institute of History and Culture of Iran and the University of Tabriz
Abstract
 In the first and second World Wars, foreign forces ignored the fact that Iran proclaimed being impartial, and occupied it. Meanwhile, the reaction of the religious scholars and clerics as the religious leaders of the society was much important and influential. In the World War I, they proclaimed Jihad and inducted many forces for confronting the occupying troops. They even took part in those struggles personally. In the World War II, however, they did show no reaction towards occupation of the country. The present study seeks to investigate the reasons for different reactions of the religious scholars and clerics towards the occupation of the country in the first and second World Wars. To do so, we have used a comparative method of study. The findings of the study show that factors such as weakening of the scholars’ position through Reza Shah’s anti-religious policies, proclamation of giving up resistance by the central government in the Second World War, fruitlessness of any resistance against occupying powers considering what was experienced in the First World War, low level of damages in the Second World War, and the scholars’ attempt for reviving the status of Islam and clerics after Reza Shah’s resigning were all effective in different reaction by the religious scholars.
 
Keywords
Iran
religious scholars and clerics
World War
occupation of the country
allied forces
Reza Shah

  1. آبراهامیان، یرواند،  ایران بین دو انقلاب: از مشروطه تا انقلاب اسلامی، ترجمه کاظم فیروزمند، حسن شمس­آوری و مدیر شانه­چی، تهران: نشر مرکز، 1384.

    1. آقا نجفی قوچانی، محمدحسن، سیاحت شرق، تصحیح ر. ع، شاکری، تهران: امیرکبیر، 1362.
    2. آیت­اللهی، محمدتقی، سیری در افکار و مبارزات سید عبدالحسین لاری، تهران: امیر کبیر، 1363.
    3. اراکی، محسن، «نظری کوتاه بر جنبش نواندیشی در حوزه­های علمی ایران در نیمه دوم قرن بیستم»، رواق اندیشه، شماره 44، ص 7‌-‌20، 1384.
    4. اسنادی از اشغال ایران در جنگ جهانی دوم، به کوشش علیرضا روحانی و ابوالفضل ایزدی­زاده، تهران: خانه کتاب، 1389.
    5. الگار، حامد، دین و دولت در ایران: نقش علما در دوره قاجار، تهران: انتشارات توس، 1359.
    6. ایران در اشغال متفقین: مجموعه اسناد و مدارک 1321‌-‌1318، به کوشش صفاء­الدین تبراوئیان، تهران: مؤسسه خدمات فرهنگی رسا، 1321.
    7. بخشی، ذبیح­الله، حاجی­بخشی: خاطرات شفاهی ذبیح­الله بخشی، محاسبه و تدوین محسن مطلق، تهران: عماد فردا، 1391.
    8. بلادی، سید ابوالمکارم، مجتهد مبارز، شیراز: چاپخانه موسوی، 1340.
    9.  بلادی بوشهری، آیت­الله سیدعبدالله، لوایح و سوانح: اسنادی درباره جنبش روحانیت جنوب ایران در جنگ جهانی اول، بوشهر: انتشارات بزرگداشت هشتادمین سال شهادت رئیس­علی دلواری، 1373.
    10.  بولارد، سر ریدر و اسکراین، سر کلارمونت، شترها باید بروند!، ترجمه حسین ابوترابیان، چاپ دوم، تهران: نشر نو، 1363.
    11.  تخشید، محمدرضا، «اصلاحات و سیاست­های نوگرایانه رضاشاه و تأثیر آن بر قدرت و نفوذ روحانیت»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، تهران، شماره 40، ص 93‌-‌117، 1378.
    12.  ترکمان، محمد، اسنادی درباره هجوم انگلیس و روس به ایران، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین­المللی، 1370.
    13.  تغییر لباس و کشف حجاب به روایت اسناد، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1387.
    14.  تیمورزاده، مصطفی، وحشت در سقز: نگاهی به تحولات کردستان در فاصله جنگ جهانی اول تا اقتدار دولت مرکزی، به کوشش شهباز محسنی، تهران: پژوهش شیرازه، 1380.
    15.  جعفریان، رسول، جریان­ها و سازمان­های مذهبی ‌ـ ‌سیاسی ایران (سالهای1350‌-‌1320)، چاپ چهارم، تهران: مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر، 1382.
    16.  جهادیه: فتاوای جهادیه علما و مراجع عظام در جنگ جهانی اول، به کوشش محمدحسن کاووسی و نصرالله صالحی، تهران: مؤسسه چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه، 1375.
    17.  حائری، عبدالهادی، آن­چه گذشت... نقشی از نیم قرن تکاپو، تهران: انتشارات معین، 1372.
    18.  حائری یزدی، مهدی، خاطرات دکتر مهدی حائری یزدی، به کوشش حبیب لاجوردی، تهران: کتاب نادر، 1381.
    19.  حسینی نقشبندی، عبدالرحمان، سادات نقشبندی و جنبش­های ملی کرد در گذر تاریخ، ترجمه محمد بانه­ای، ارومیه: مؤسسه انتشاراتی حسینی، 1380.
    20.  خان ملک (یزدی)، محمد، ارزش مساعی ایران در جنگ 1939‌-‌1945، بی­جا: بی­نا، بی­تا.
    21.  خمینی، روح­الله، صحیفه امام، جلد 4، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1385.
    22.  ـــــــــــــــــــــ ، کشف­الاسرار، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1378.
    23.  دوانی، علی، خاطرات و مبارزات حجت­الاسلام فلسفی، چاپ چهارم، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1382.
    24.  ـــــــــــــــــــــ ، نهضت روحانیان ایران (جلد 1 و 2)، چاپ سوم، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1394.
    25.  رسائل و فتاوای جهادی شامل: رساله­ها و فتواهای علمای اسلامی در جهاد با قدرت­های استعمار، تدوین، تحقیق، تحشیه از محمدحسن رجبی تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1378.
    26.  رکن­زاده آدمیت، محمدحسین‌، فارس و جنگ بین­الملل اول، چاپ سوم، تهران: انتشارات اقبال، 1349.
    27.  روزنامه اطلاعات، 1320، س 16، شماره 4634، 3/6/1320، ص 1؛ 4635، 4/6/1320، ص 1؛ 4637، 6/6/1320، ص 1؛ 4647، 18/6/1320، ص 1.
    28.  روزنامه ایران، شماره 6678، 30/6/1320، ص 1.
    29.  سپهر، مورخ­الدوله، ایران در جنگ بزرگ 1918‌-‌1914، چاپ دوم، تهران: نشر ادیب، 1362.
    30.  سفیری، فلوریدا، پلیس جنوب ایران (اس. پی. آر)، ترجمه منصوره اتحادیه (نظام مافی)، و منصوره جعفری فشارکی (رفیعی)، تهران: نشر تاریخ ایران، 1364.
    31.  شهبازی، عبدالله، ایل ناشناخته (پژوهشی در کوه­نشینان سرخی فارس)، تهران: نشر نی، 1366.
    32.  عظیمی، فخرالدین، بحران دموکراسی در ایران 1320‌-‌1333، ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری، تهران: نشر البرز،1372.
    33.  فاروقی، عمر، کردستان در مسیر تاریخ به روایت اسناد، تهران: آنا، 1382.
    34.  فرخ، مهدی، خاطرات سیاسی فرخ (معتصم­السلطنه): شامل تاریخ پنجاه ساله معاصر، تهران: جاویدان، 1348.
    35.  فهد نفیسی، عبدالله‌، نهضت شیعیان در انقلاب اسلامی عراق، ترجمه کاظم چایچیان، تهران: امیرکبیر، 1364.
    36.  کرونین، استفانی، رضاشاه و شکل­گیری ایران نوین، دولت و جامعه در زمان رضاشاه، ترجمه مرتضی ثاقب­فر، تهران: جامی، 1393.
    37.  گزیده اسناد جنگ جهانی دوم در ایران، به کوشش بهروز قطبی، چاپ دوم، تهران: اطلاعات، 1389.
    38.  گلشائیان، عباسقلی، یادداشت­های شهریور 1320، با مقدمه و اهتمام رامین کامران، حروف­چینی و صفحه­بندی جدید از ایران لیبرال، 1393.
    39.  لازاریف، م. س و دیگران، تاریخ کردستان، ترجمه کامران امین آوه و منصور صدقی، تهران: فروغ، 1386.
    40.  مکی، حسین، تاریخ بیست ساله ایران، جلد 8، تهران: علمی ایران، 1368.
    41.  میروشنیکف، ل. ی، ایران در جنگ جهانی اول، ترجمه ع دخانیانی، چاپ دوم، تهران: انتشارات فرزانه، 1357.
    42.  میلسپو، آرتور، امریکایی­ها در ایران، ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی، تهران: البرز، 1370.
    43.  نیکیتین، واسیلی، کرد و کردستان: بررسی از نظر جامعه­شناسی و تاریخی، ترجمه محمد قاضی، چاپ سوم،  تهران: درایت، 1377.
    44.  نیلستروم، گوستاو، جنگ جهانی اول و فارس: خاطرات سرگرد گوستاو نیلستروم سوئدی در سا­­­­ل­های 1915 تا 1918 از رویدادهای فارس در جنگ جهانی اول، ترجمه افشین پرتو، تهران: آباد بوم، 1389.
    45.  هولتوس، شولتسه، سپیده­دم در ایران: خاطرات شولتسه- هولتوس جاسوس آلمان در ایران در جنگ دوم جهانی، ترجمه مهرداد اهری، تهران: نشر نو، 1366.
    46.  واقعه کشف حجاب: اسناد منتشرنشده از واقعه کشف حجاب در عصر رضاخان، به اهتمام مرتضی جعفری، صغری اسماعیل­زاده و معصوم فرشجی، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی، 1372.
    47. یاحسینی، سیدقاسم، «مبارزات آیت­الله بلادی در خلال جنگ جهانی اول»، فصلنامه مطالعات تاریخی، شماره 22، ص 63‌-‌81. پاییز، 1378.

    49. Akhavi, Shahrough, Religion and Politics in Contemporary Iran: Clergy- State Religions in the Pahlavi Period, Albani, New York Press, 1980.

Shi'ite Studies
Volume 17, Issue 68
Winter 0
Pages 7-32