Shi'ite Studies

Shi'ite Studies

Investigating the Grounds, the Motivations and the Role of Ibn Moljam Moradi in Imam Ali's Martyrdom

Document Type : Original Article

Author
Maryam Saeedyan Jazi, PhD Associate professor - Department of Islamic Knowledge faculty of Theology and the Teaching of Ahl Al-Bayt (AS) University of Isfahan, Iran
Abstract
The present study investigates and reconstructs AbdurRahman bin Moljam Moradi's role and the factors effective in Imam Ali's martyrdom, highlighting the role of the ethnic culture, the social system and the social classes effective in the formation and orientation of the evolutions in the early history of Islam. According to this study, it becomes clarified that Imam Ali's opponents were allied to murder him. The emergence of Khawarej and their interaction with this group prepared an opportunity for the strength of the opponents, which led to the murder of Imam by Ibn Moljam. He acted resolutely and deliberately. He had an origination of the tribal system, Bedouin culture and religious ill-thinking. Ibn Moljam's positions and action and the coalition in Imam Ali's martyrdom were in line with this thought. In the studies conducted, just some of the historical traditions pertaining to Ibn Moljam have been investigated, which are void of critical analysis and documentary and content evaluation. Besides, in those researches, the variables effective in Imam Ali's martyrdom have been neglected, and that incident has been regarded as resulted from Ibn Moljam's violence and his social and moral fluctuations as well as his fanatic leanings. The research method in this inquiry was historical, and – by referring to the related sources – the existing traditions about Ibn Moljam regarding Imam Ali's martyrdom as well as the effective factors and variables were documented, explained, evaluated and critically analyzed.
Keywords

Subjects


  1.  

    1. ابن‌ابی الحدید (1404)، شرح نهج‌البلاغه، قم، کتابخانه آیت‌الله العظمی مرعشی نجفی.
    2. ابن‌اثیر (بی‌تا)، اسدالغابه فی معرفة الصحابه، بیروت، دارالفکر.
    3. ـــــــــــــــــــــــــــ (1385)، الکامل فی التاریخ، بیروت، دار صادر.
    4. ابن‌اعثم الکوفی، احمد (1411)، الفتوح، تحقیق علی شیری، بیروت، دار الاضواء.
    5. ابن حبیب، ابوجعفر محمّد (1422)، اسماء المغتالین، تصحیح حسن کسروی، بیروت، دارالکتب العلمیه.
    6. ابن‌حجر عسقلانی، احمد بن علی (بی‌تا)، فتح الباری شرح صحیح البخاری، ط. الثانیه، بیروت، دارالمعرفه.
    7. ـــــــــــــــــــــــــــ (1415)، الاصابه، تحقیق عادل عبدالموجود و علی محمد معوض، بیروت، دارالکتب العلمیه.
    8. ابن‌خلدون، عبدالرحمن (1408)، العبر و دیوان المبتداء والخبر، تحقیق خلیل شجاة، ط. الثانیه، بیروت، دارالفکر.
    9. ابن داوود، سلیمان یوسف (1403)، الخوارج‌ هم‌ انصار الامام‌ على7‌، الجزایر، دارالبعث.
    10. ابن‌سعد، ابوعبدالله محمد (1410)، الطبقات الکبری، تحقیق محمد عبدالقادر عطاء، بیروت، دارالکتب العلمیه.
    11. ابن‌عبدالبر، ابوعمر یوسف بن عبدالله (1412)، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، تحقیق علی محمد البجاوی، بیروت، دارالجیل.
    12. ابن‌عبدالحکم، عبدالرحمن بن عبدالله (1415)، فتوح مصر والمغرب، بی‌جا، مکتب الثقافه الدینه.
    13. ابن‌عساکر، ابوالقاسم علی بن حسن (1415)، تاریخ مدینه دمشق، تحقیق علی شیری، بیروت، دارالفکر.
    14. ابن‌قتیبه، عبدالله بن مسلم (1410)، الامامه و السیاسة، تحیق علی شیری، بیروت، دارالاضواء.
    15. ابن‌کثیر، اسماعیل بن عمر (1407)، البدایة والنهایة، بیروت، دارالفکر.
    16. ابن‌هشام، ابومحمد عبدالملک (1355)، السیرة النبویه، تحقیق مصطفی السقاء، ابراهیم الابیاری و عبدالحفیظ شبلی، قاهره، مکتبةمصطفی البابی الحلبی (افست تهران، مکتبه الصدر)
    17. ابن‌یونس، عبدالرحمن بن أحمد (1421)، تاریخ ابن‌یونس المصری، بیروت، دارالکتب العلمیه.
    18. احمدی میانجی، علی (1426)، مکاتیب الائمه‰، قم، الحدیث.
    19. اصفهانی، ابوالفرج (1965)، مقاتل الطابیین، نجف، الحیدریه.
    20. ـــــــــــــــــــــــــــ (1415)، الاغانی، بیروت، داراحیاء التراث العربی.
    21. بلاذری، احمد بن یحیی (1417)، أنساب الأشراف، تحقیق سهیل زکار و ریاض زرکلی، بیروت، دارالفکر.
    22. بلاشر، رژی (1363)، تاریخ ادبیات عرب، ترجمه آذرتاش آذرنوش، تهران، مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
    23. پاکتچی، احمد (1385)، «نظام قبیله‌ای و خاستگاه خوارج نخستین»، شناخت،زمستان، ش52.
    24. ـــــــــــــــــــــــــــ (1393)، پیدایش و رشد خوارج، نشست علمی، تهران، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، به آدرس: https://www.cgie.org.ir/fa/news/23808 - تاریخ مراجعه: 30/7/1397.
    25. ثقفی، ابراهیم (1353)، الغارات، تحقیق حسینی ارموی، تهران، انجمن آثار ملی.
    26. حموی، یاقوت (1399)، معجم البلدان، بیروت، داراحیاء التراث العربی.
    27. خصیبی، حسین بن همدان (1419)، الهدایه الکبری، بیروت، البلاغ.
    28. خلیفه بن خیاط، ابوعمرو خلیفة بن خیاط بن ابى‌هبیره (1414)، کتاب الطبقات، تحقیق سهیل زکار، بیروت، دارالفکر.
    29. دینوری، ابوحنیفه (1368)، اخبار الطوال، تحقیق عبدالمنعم عامر، قم، الرضی.
    30. ذهبی، محمد (1413)، سیر اعلام النبلاء، تحقیق شعیب الارناؤوط و حسین اسد، ط. التاسعه، بیروت، الرساله.
    31. ـــــــــــــــــــــــــــ (بی‌تا)، میزان الاعتدال فی نقد الرجال، تحقیق علی محمد بجاوی، بیروت، دارالمعرفه.
    32. زبیدی، مرتضی (1414)، تاج العروس، تحقیق علی شیری، بیروت، دارالفکر.
    33. زرکلی، خیرالدین (1989)، الاعلام، ط. الثامنه، بیروت، دارالعلم للملائین.
    34. سمعانی، عبدالکریم (1382)، الانساب، تحقیق عبدالرحمن بن یحیی المعلمی، حیدر آباد، دائرةالمعارف العثمانیه.
    35. سیدرضی، ابوالحسن محمد بن حسین (1380)، نهج‌البلاغه، ترجمه محمد دشتی، قم، صفحه نگار.
    36. شهیدی، جعفر (1372)، تاریخ تحلیلی اسلام تا پایان امویان، چاپ چهاردهم، تهران، مرکز نشر دانشگاهی‌.
    37. صفوت، احمد زکی (بی‌تا)، جمهرة خطب العرب، بیروت، مکتبه العلمیه.
    38. طبری، محمد (1387)، تاریخ الأمم و الملوک، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، ط. الثانیه، بیروت، دارالتراث.
    39. عیسی‌زاده، ولی‌الله (1383)، «نقش خوارج در شهادت امیرمؤمنان7»، پاسدار اسلام، آبان ، ش275.
    40. ـــــــــــــــــــــــــــ (1384)، «فتنه خوارج در شهادت حضرت علی7»،رواق اندیشه، آبان، ش47.
    41. قدردان قرا ملکی، محمدحسن (1377)، «نظریه جداانگاری امانت از اصول دین»، نامه مفید، تابستان، ش14.
    42. مبرّد، محمد بن یزید (1417)، الکامل فی اللغة و الادب، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، ط. الثالثه، قاهره، دارالفکر العربی.
    43. مجلسی، محمدباقر (1404)، بحارالانوار، بیروت، الوفاء.
    44. مسعودی، علی (1409)، مروج ‌الذهب و معادن الجوهر، تحقیق اسعد داغر، ط. الثانیه، قم، دارالهجره.
    45. مسکویه، ابوعلی (1379)، تجارب الامم، تحقیق ابوالقاسم امامی، ط. الثانیه، تهران، سروش.
    46. مفید، محمد بن محمد (1413)، الارشاد، قم، کنگره شیخ مفید.
    47. موسوی بجنوردی، محمدکاظم (1377)، «ابن ملجم»، دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر محمدکاظم موسوی بجنوردی، چاپ دوم، تهران، مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، ج4، ص82. انتشار برخط 20/3/1399 به آدرس https://cgie.org.ir/fa/article/224585/ - تاریخ مراجعه: 6/7/1400.
    48. نصر ‌بن ‌مزاحم (1382)، وقعة صفین، تحقیق عبدالسلام محمد هارون، قاهره، الحدیثه.
    49. همدانی، حسن (1989)، صفة جزیرة العرب، تحقیق محمد بن علی الأکوع، بغداد، دارالشؤون.
    50. هیثمی، نورالدین (1988)، مجمع الزواید و منبع الفواید، بیروت، دارالکتب العلمیه.
    51. یعقوبی، احمد (بی‌تا)، تاریخ الیعقوبی، بیروت، دار صادر.
    52. Haider, Najam I., “Ibn Muljam”, Encyclopaedia of Islam,(second ed.), Edited by: Kate Fleet, Gudrun Krämer, Denis Matringe, John Nawas, Everett Rowson. Consulted online on 28 September 2021 <http://dx.doi.org/10.1163/1573-3912_ei3_COM_30889>
    53. Kenney, Jeffery.T,"Khawarij (Kharijits), Encyclopedia of Islam, Edited by Juan Eduardo Campo, Infobase Publishing, 2009, v3, pp 431-432.
    54. Kenney, Jeffery.T, (2006), Muslim Rebels: Kharijites and the Politics of Extremism in Egypt, Oxford: Oxford University Press.
    55. Leube, Georg," Arabia and Iraq" in Transregional and Regional Elites – Connecting the Early Islamic Empire (Volume 36), Edited by Hannah-Lena, Hagemann, and Stefan Heidemann, German: Universität Hamburg, 2020, e-ISBN (PDF) 978-3-11-066980-0.
    56. Vaglieri, Veccia, L., “Alī b. Abī Ṭālib”, in: Encyclopaedia of Islam, Second Edition, Edited by: P. Bearman, Th. Bianquis, C.E. Bosworth, E. van Donzel, W.P. Heinrichs, Consulted online on 28 September 2021. http://dx.doi.org/10.1163/1573-3912_islam_COM_0046

    Vaglieri, Veccia, L (1986). "Ibn Muld̲j̲am". Encyclopaedia of Islam,  (second ed.), Leiden-London: E. J. Brill, pp ۸۸۷–۹۰. ISBN 90-04-08118-6.