Shi'ite Studies

Shi'ite Studies

Exploration of the Relationship between Fazl bin Sahl and Imam Reza (PBUH)

Document Type : Original Article

Author
Lorestan University
Abstract
The question of how Imam Reza entered and then settled in Marv, the capital of Islamic caliphate under Abbasid Ma’mun, has raised various hypotheses, specifically centered around some of the important personages of that era. Fazl bin Sahl, surnamed Zhur-Riyasatayn (literally: owning two presidencies), has been mentioned variously with different or even paradoxical analyses regarding Imam’s vicegerency and other important issues. It seems that to achieve a comprehensive and logical comprehension of issues related to Imam Reza, Ma’mun and his court, it is necessary to scrutinize Dhur-Riyasatayn&rsquo
Keywords

  1.  ابن اثیر، عزالدین علی بن الکرام، الکامل فی التاریخ، بیروت: دارصادر، 1385ق.
  2.  ابن‌بابویه (شیخ صدوق)، ابی‌جعفر محمد بن علی بن الحسین، علل الشرایع، نجف: مطبعه الحیدریه، 1385ق.
  3. ـــــــــــــــــــــــــــــــ ، عیون اخبار الرضا، قم: منشورات الشریف الرضی، 1414ق.
  4.  ابن‌جوزی، عبدالرحمان بن علی بن محمد، المنتظم فی تاریخ الملوک و الامم، حیدرآباد: دائرة‌المعارف العثمانیه، 1357ق.
  5.  ابن‌خلکان، احمد بن محمد، وفیات الاعیان و انباء وابناء الزمان، بیروت: دارالثقافه، 1968م.
  6.  ابن‌الطقطقی، محمد بن علی بن طباطبا، الفخری فی الاداب السلطانیه و الدول الاسلامیه، تحقیق عبدالقادر محمد مایو، بیروت: دارالقلم العربی، 1418ق.
  7.  ابن‌عمرانی، محمد بن علی، الانباء فی تاریخ الخلفاء، لیدن، چاپ قاسم سامرایی، 1973م.
  8.  ابن‌کثیر، اسماعیل بن عمر، البدایه و النهایه، تحقیق علی شیری، بیروت: داراحیاء التراث‌ العربی، 1408ق.
  9.  اصفهانی، ابوالفرج علی بن الحسین، مقاتل الطالبیین، تحقیق احمد صفر، بیروت: منشورات موسسه الاعلمی، 1987م.
  10. اکبری، امیر، «ضرورت‌های سیاسی در دعوت امام رضا7به خراسان»، مجله مشکوه، ش89، 1384.
  11. امین، احمد، ضحی الاسلام، ترجمه عباس خلیلی، تهران: اقبال، 1358.
  12. ایزدپور، محمدرضا، نقش اهل بیت‰ در تبیین معارف اسلامی، کرج: نشر آموزش کشاورزی، 1387.
  13. بیهقی، ابوالفضل محمد بن حسین، تاریخ بیهقی، تصحیح علی اکبر فیاض، مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی، 1383.
  14. جهشیاری، محمد بن عبدوس، کتاب الوزراء والکتاب، قاهره: مطبعه المصطفی البابی الحلبی و اولاده، 1357ق.
  15. حاکم نیشابوری، ابوعبداله، تاریخ نیشابور، ترجمه محمدحسین خلیفه نیشابوری، تهران: دفتر نشر آگه، 1375.
  16. حر، سیدحسین، امام رضا7 و ایران، قم: نشر معارف، 1386.
  17. حرعاملی، محمد بن الحسن، وسائل الشیعه، بیروت: دار احیاء التراث العربی، 1391ق.
  18. حکمت یغمایی، عبدالکریم، ذوالریاستین فضل بن سهل، وزیر ایرانی مأمون، تهران: انتشارات اداره نگارش فرهنگ و هنر، 1356.
  19. حمزه اصفهانی، حمزه بن الحسن، تاریخ سنی ملوک الارض و الانبیاء، بیروت: دار مکتبه الحیاء، بی‌تا.
  20. خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد او مدینه السلام، بیروت: دارالکتب العلمیه، بی‌تا.
  21. خواندمیر، غیاث‌الدین بن همام‌الدین، دستور الوزراء، تصحیح سعید نفیسی، تهران: اقبال، 2535 شاهنشاهی.
  22. دوری، عبدالعزیز، العصر العباسی الاول، بیروت: دارالطلیعه، 1988م.
  23. ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ‌الاسلام و وفیات المشاهیر و الاعلام، تصحیح عمر عبدالسلام تدمری، بیروت: 1411ق.
  24. زیدان، جرجی، تاریخ التمدن الاسلامی، بیروت: دار مکتبه الحیاه، 1997م.
  25. سپهر، عباس قلی‌خان، ناسخ التواریخ، تهران: اسلامیه، 1353.
  26. طبرسی، احمد بن علی، اعلام الوری باعلام الهدی، تهران: اسلامیه، 1390ق.
  27. طبری، محمد بن جریر، تاریخ الرسل و الملوک، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت: دارصادر، 1387ق.
  28. العاملی، سیدجعفر مرتضی،  الحیاة السیاسیة للامام الرضا7، قم: دارالتبلیغ الاسلامی، 1398ق.
  29. قفطی، جمال‌الدین ابی‌الحسن علی بن یوسف، تاریخ الحکماء، لایپزیک، 1903م.
  30. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، تهران: مکتبه الاسلامیه، بی‌تا.
  31. مجمل‌التواریخ و القصص، چاپ ملک‌الشعراء بهار، تهران: بی‌نا، ۱۳۱۸.
  32. مسعودی، ابوالحسن علی بن حسین، مروج‌الذهب و معادن الجوهر، تحقیق اسعد داغر، قم: دارالهجره، 1409ق.
  33. مفید، محمد بن محمد بن نعمان، الارشاد فی معرفه حجج الله علی العباد، ترجمه و شرح سیدهاشم رسولی محلاتی، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1384.
  34. مقدسی، مطهر بن طاهر، البدء والتاریخ، تهران: کتاب‌فروشی اسدی (چاپ افست)، 1962م.
  35. یعقوبی، احمد بن ابی یعقوب، تاریخ یعقوبی، قم: منشورات الشریف الرضی، 1414ق.

36. Madelung, Wilfred, "Alī Al-Reżā", In Yarshater, Ehsan, Encyclopædia Iranica New York: Bibliotheca Persica Press, 1985.