Shi'ite Studies

Shi'ite Studies

Safawi Order; A Critical View and Investigation of development in Religious Thought (With an emphasis on Messianism)

Document Type : Original Article

Authors
Azar Ahanchi
Ali Farahani Kasbi
University of Tehran
Abstract
After the fall of Mongol Ilkhanids in Iran, there emerged movements as social-religious reactions against the existing conditions, which entered political struggles with a Shiite-Sufi approach, leaning towards Mahdawiyyat and Waiting or claim of advent of the promised savior.
The present article is seeking to understand the historical foundations of way the Safawid monastery – as a Sufi order – turned into a messianic religious movement. The writer has investigated and analyzed the sources to show that the religious thought (messianism) and the related political behavior has played an important and unique role in the abovementioned development, especially from the time the Safawid order was presided over by Sheikh Junayd.
Keywords
Shiism
Sufism
order
Safawids
Junayd
Messianism
  1. آملی، شمس‌الدین محمّد، نفائس الفنون فی عرائس العیون، به تصحیح میرزاابوالحسن شعرانی، تهران، اسلامیه، 1377ق.
  2. ابن اثیر، الکامل فی‌التاریخ، ط. الثالثه، بیروت، دارالکتاب العربی، 1422ق/ 2001م.
  3. ابن فوطی، الحوادث الجامعة و التجارب النافعة فی المائة السابقه، به اهتمام محمّدرضا الشیبی و مصطفی الجواد، بغداد، الفرات، 1351ق.
  4. ابن بطوطه، سفرنامه، ترجمة محمّدعلی موجد، تهران، ‌آگاه، 1370.
  5. اردبیلی، توکّل بن بزّاز، صفوة الصفاء، به کوشش غلامرضا طباطبائی مجد، تهران، 1373.
  6. بویل، جی. آ، تاریخ ایران (از آمدن سلجوقیان تا فروپاشی دولت ایلخانان) پژوهش دانشگاه کیمبریج، ترجمة حسن انوشه، تهران، امیرکبیر، 1381.
  7. بیانی، شیرین، دین و دولت در ایران عهد مغول، تهران، مرکز نشر دانشگاهی، 1371.
  8. پطروشفسکی، ایلیاپاولویچ، اسلام در ایران، ترجمة کریم کشاورز، چ هفتم، تهران، پیام، 1363.
  9. ــــــــــــــ ، کشاورزی و مناسبات ارضی در ایران عهد مغول، ترجمة کریم کشاورز، تهران، نیل، 1355.
  10. تتوی، قاضی احمد و آصف‌خان قزوینی، تاریخ الفی، به تصحیح و اهتمام علی آل داود، تهران، فکر روز، 1388.
  11. تهرانی، آقا بزرگ، طبقات اعلام الشیعه الضیاء اللامع فی القرن التاسع، تحقیق علی نقی منزوی، تهران، دانشگاه تهران، 1362.
  12. جعفریان، رسول، تاریخ تشیّع در ایران تا طلوع دولت صفوی، تهران، علم، 1386.
  13. جوینی، تاریخ جهانگشا، به تصحیح علّامه قزوینی، تهران، نقش قلم، 1378.
  14. خنجی، فضل‌الله بن روزبهان، تاریخ عالم آرای امینی، تصحیح محمّداکبر عشیق، تهران، میراث مکتوب، 1382.
  15. خواندمیر، حبیب السیر، تهران، خیام، 1380.
  16. داعی الاسلام حسنی رازی، سید مرتضی، تبصرة العوام فی معرفة مقالات الانام، تصحیح عبّاس اقبال آشتیانی، چ دوم، تهران، اساطیر، 1364.
  17. رازی، امین احمد، هفت اقلیم، با تصحیح و تعلیق جواد فاضل، تهران، علمی/ ادبیه، بی‌تا.
  18. رسایل جوانمردان، مشتمل بر هفت فتوّت نامه، با تصحیحات و مقدّمات مرتضی صرّاف، تهران، قسمت ایران‌شناسی انستیتو فرانسوی پژوهش‌های علمی در ایران، 1352.
  19. رنجبر، محمّدعلی، مشعشعیان (ماهیت فکری، اجتماعی و فرایند تحوّلات تاریخی)، تهران، آگاه، 1382.
  20. روملو، حسن‌بیگ، احسن التواریخ، حاشیه و توضیحات دکتر عبدالحسین نوایی، تهران، اساطیر، 1384.
  21. زرین‌کوب، عبدالحسین، تصوّف ایرانی در منظر تاریخی آن، ترجمة مجدالدین کیوانی، تهران، سخن، 1383.
  22. سانی، آ. با، دین در عهد مغول، ‌ذیل: تاریخ ایران پژوهش کیمبریج، تهران، امیرکبیر، 1381.
  23. سلسلة النسب صفویه، شیخ حسین پسر شیخ ابدال پیرزاده زاهدی، به اهتمام پرفسور ادوارد براون، برلین، چاپخانه ایرانشهر. 1373ق.
  24. سمرقندی، دولتشاه، تذکرة الشعراء، به تصحیح ادوارد براون، تهران، اساطیر، 1380.
  25. سومر، فاروق، اوغوزها (ترکمن‌ها)، ترجمة آنادردی عنصری، تهران، حاجی طلایی، 1380.
  26. ــــــــــــــ ، نقش ترکان آناطولی در تشکیل و توسعة دولت صفوی، ترجمة احسان اشراقی و محمّدتقی امامی، تهران، گستره، 1381.
  27. سیوری، راجر، ایران عصر صفویه، ترجمة احمد صبا، کتاب تهران، 1363.
  28. شوشتری، قاضی نورالله، مجالس المؤمنین، تهران، اسلامیه، 1354.
  29. شیبی، کامل مصطفی، تشیّع و تصوّف تا آغاز سده دوازدهم هجری، ترجمة علیرضا ذکاوتی قراگزلو، تهران، امیرکبیر، 1359.
  30. طبّاخ حلبی، محمّد راغب، اعلام النبلاء (تاریخ حلب الشهباء)، تصحیح محمّد کمال، الجزء الثالث، ط. الثانیه، حلب، دارالقلم العربی بحلب، 1408ق/ 1988م.
  31.  طباطبائی، محیط، «صفویه از تخت پوست درویشی تا تخت شهریاری »، ماهنامة وحید، ش34، (مهر1345).
  32. غفّاری قزوینی، قاضی احمد، تاریخ جهان آراء، به اهتمام مجتبی مینوی، تهران، حافظ، 1343.
  33. قاشانی، ابوالقاسم، تاریخ اولجایتو، به کوشش مهین همبلی، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1348.
  34. کسروی، سید احمد، شیخ صفی و تبارش، تهران، فردوس، 1379.
  35. گولپینارلی، عبدالباقی، فهرست متون حروفیه، ترجمة توفیق ه‍ سبحانی، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1374.
  36. ــــــــــــــ ، مولاناجلال الدین، ترجمة توفیق ه‍. سبحانی، تهران، مؤسسة مطالعات فرهنگی، 1380.
  37. مزاوی، میشل، پیدایش دولت صفوی، ترجمة یعقوب آژند، تهران، گستره، 1368.
  38. مستوفی، حمدالله، نزهة القلوب، به اهتمام و تصحیح گای لیسترانج، تهران، ‌دنیای کتاب، 1362.
  39. مضطر، الله دتا (به کوشش)، جهانگشای خاقان (تاریخ شاه اسماعیل)، مؤلف نامعلوم، اسلام‌آباد، مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان، 1380.
  40. منشی قزوینی، بوداق، جواهرالاخبار (بخش تاریخ ایران از قراقویون‌لو تا 984ق)، مقدّمه، ‌تصحیح و تعلیقات محسن بهرام‌نژاد، تهران، میراث مکتوب، 1378.
  41. منشی، اسکندربیگ، تاریخ عالم آرای عبّاسی، تصحیح محمّداسماعیل رضوانی، تهران، دنیای کتاب، 1377.
  42. میرخواند، روضة الصفاء، به تصحیح و تحشیة جمشید کیان‌فر، تهران، اساطیر، 1380.
  43. مینورسکی، ولادیمیر، تذکرة الملوک (سازمان اداری حکومت صفوی)، ترجمة مسعود رجب‌نیا، تهران، امیرکبیر، 1368.
  44. نصر، سید حسین، آموزه‌های صوفیان، تهران، قصیده‌سرا، 1389.
  45. هینتس، والتر، تشکیل دولت ملّی در ایران، ترجمة کیکاووس جهانداری، چ چهارم، تهران، خوارزمی، 1377.
Shi'ite Studies
Volume 11, Issue 41
Winter 2013
Pages 115-140