There has been frequently asked question as follows: “Is Shiism a new phenomenon in the modern age or there has been a relationship between Shiism and Europe in the course of the history?” There are evidences that Shiism has been a historical phenomenon in Europe and there have been interactions between Shiism and Europe; and the south Europe saw the establishment of two Shiite dynasties: a Zaydi dynasty called Bani Hamud established in Andalucia, and an Isma’ilite one called Bani Kalb in Saqliya (Sicily). Unfortunately, there are few studies on these two Shiite governments. The present article is an introduction to a familiarity with one of them, Kalbids, who governed Sicily with a Shiite Isma’ilite basis for more than a century. The hypothesis of the present study is as follows: “The government ruling, for Fatimid dynasty, in Sicily from 296 to 427 AH was a government with Shiite tenets and teachings, and defended Islam in Sicily with those very tenets. The Islamic civilization achieved its zenith in Sicily under that government. The golden age of Islamic civilization in Sicily ended with the fall of that Shiite government, caused by Sunnite invaders from North Africa. This caused Muslim to lose Sicily to be taken by Normans.” In the present study, we have tried to present a general picture of Sicily in the fourth century AH under the Kalbids, as well as the Shiite features of that dynasty, by using firsthand historical sources.
ابن اثیر، عزالدین علی، کامل (تاریخ بزرگ اسلام و ایران)، ترجمة ابوالقاسم حالت و عبّاس خلیلی، تهران، علمی، 1371.
ابن حوقل، ابوالقاسم، صورة الارض، بیروت، دارصادر، بیتا.
ابن خلدون، العبر، ترجمة عبدالمحمد آیتی، تهران، مؤسسة مطالعات و تحقیقات فرهنگی، 1363.
ابن خلدون، عبدالرحمان، مقدّمه، ترجمة محمّد پروین گنابادی، چ هشتم، تهران، علمی و فرهنگی، 1375.
ابن کثیر دمشقی، اسماعیل بن عمر، البدایة و النهایة، بیروت، دارالفکر، 1407/ 1986.
پروونسال، لوی، «شُرَفا»، دائرة المعارف اسلام، ترجمة فهیمه مخبر دزفولی، ماهنامه تاریخ اسلام، ش13.
تهرانی، شیخ آقابزرگ، الذریعة الی تصانیف الشیعه، ج26 (ایران)، قم، اسماعیلیان/ تهران، کتابخانه اسلامیه، 1408 در: نسخة الکترونیک کتابخانه جامع تراجم، قم، مؤسسة نور، نشانی در شبکة جهان پهنا: http://www.tebyan.net.
جعفریان رسول، اطلس شیعه، تهران، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلّح، 1387.
جمعی از نویسندگان، دائرة المعارف تشیّع، زیر نظر احمد صدر حاج سیدجوادی، کامران فانی و بهاءالدین خرّمشاهی، تهران، شهید سعید محبّی، 1375.
حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله، کشف الظنون، تصحیح و تعلیق محمّد شرفالدین یالتقایا و رفعت بیلگه الکلیسی، بیروت، دار إحیاء التراث العربی.
حموی، شهابالدین ابوعبدالله یاقوت بن عبدالله، معجم البلدان، ط. الثانیه، بیروت، دار صادر، 1995.
خلیفة بن خیّاط، ابوعمرو (م240)، تاریخ خلیفه، تحقیق فواز، بیروت، دارالکتب العلمیه، 1415/1995.
ذهبی، سیر اعلام النبلاء، تخریج شعیب الارنؤوط، تحقیق إبراهیم الزیبق، ط. التاسعه، بیروت، مؤسسة الرساله، 1413/ 1993.
رحیملو، یوسف، «اسلام»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، 1367، در: http://www.icro.ir.
سمعانی، ابوسعید عبدالکریم بن محمّد بن منصور تمیمی، الأنساب، تحقیق عبدالرحمان بن یحیی المعلمی الیمانی، حیدرآباد، مجلس دائرة المعارف العثمانیة، 1382/1962.
صائب، عبدالحمید، معجم مؤرّخی الشیعه، قم، مؤسسة دائرة المعارف الفقه الاسلامی، 1424ه/ 1382ش.
العناد الغزالی، عبدالامیر، ادب التشیّع فی شمال الافریقی، تصحیح رقیّه رستمپور، تهران، فرهنگ منهاج، 1383.
