Shi'ite Studies

Shi'ite Studies

Speculations on the Causes of Teymurids’ Leaning towards Shi‘ism

Document Type : Original Article

Author
University of Zanjan
Abstract
Teymurid rule began from 771 AH in Mesopotamia, and gradually extended to Mediterranean coasts. The government was, from the beginning up to the end, Hanafi Sunnite. As was for the earlier rulers, the Teymurids were expected to support the Sunnites and restrain Shi‘ism. While they were formally Sunnites, however, they showed Shi‘ite leanings. Although there were other Sunnite rulers, before Teymurids, who favored Shiism, Teymurids were uniquely supporting Shi‘ism, insisted on the right to caliphate for the Prophet’s Household, and were hostile towards Umayyad rulers. The present article is seeking to describe the situation leading to such a leaning, and investigates the causes for this as far as the historical evidences allow. Hypothetically, the following factors were the main ones in Teymurids’ positive view of Shi‘ism: the large number of Shi‘ite people in Teymurid realm, their Mu‘tazelid approach, their belief in Hanafi Sunnism, and their leaning towards Sufism. However, one may also consider the secondary factors such as the geographical position (Khorasan province being in Teymurids’ realm), and the composition of their agents and the elites. This article uses a historical approach to the research.
Keywords

  1. ابراهیمی دینانی، غلامحسین، ماجرای فکر فلسفی در جهان اسلام، تهران، طرح نو، 1377.
  2. ابن عربشاه، عجایب المقدور، ترجمة محمدعلی نجاتی، تهران، علمی و فرهنگی، 1373.
  3. ابن قتیبه، عبدالله، المعارف، حققه و قدم له دکتور ثروت، مصر، دارالمعارف، 1338ق.
  4. ابوحنیفه، کتاب الفقه الاکبر، ترجمة المصنّف، حیدرآباد دکن، مطبعة مجلس دائرةالمعارف النظامیه، 1342ق.
  5. الشیبی، مصطفی، تشیع و تصوف، ترجمة قراگوزلو، تهران، امیرکبیر، 1374.
  6. اصفهانی، ابوالفرج، مقاتل الطالبیین، ترجمة سیدهاشم محلاتی، تهران، دفتر نشر فرهنگ و معارف اسلامی، 1380.
  7. اقبال آشتیانی، عباس، تاریخ مغول، تهران، مؤسسة انتشارات نگاه، 1387.
  8. الفاخوری، حنا، و الجر، خلیل، تاریخ فلسفه در جهان اسلامی، ترجمة عبدالمحمد آیتی، تهران، نهان، 1355.
  9. الویری، محسن و موحد ابطحی، رضیة السادات، «زمینه‌ها و عوامل حضور شیعیان در ساختار خلافت عباسی از 575ق تا 656ق»، فصلنامة علمی و تخصصی تاریخ اسلام، سال دوازدهم، ش3، پائیز 1390، شمارة مسلسل 47.
  10. براون، ادوارد، تاریخ ادبیات ایران، ترجمة علی‌اصغر حکمت، تهران، ابن سینا، 1355.
  11. بغدادی، احمد، تاریخ بغداد، بیروت، دارالکتب العلمیه، بی‌تا.
  12. بیانی، شیرین، تاریخ آل جلایر، تهران، دانشگاه تهران، 1381.
  13. ــــــــــــــ ، دین و دولت در عهد ایلخانان، ج1، تهران، نشر دانشگاهی، 1370.
  14. ــــــــــــــ ، دین و دولت در عهد ایلخانان ، ج2، تهران، نشر دانشگاهی، 1371.
  15. تاریخ ایران کمبریج (دورة تیموری)، ترجمة دکتر یعقوب آژند، تهران، امیرکبیر، 1378.
  16. تاکستن و دیگران، تیموریان، ترجمة یعقوب آژند، تهران، مولی، 1384.
  17. تزوکات، تهران، کتاب‌فروشی اسلامی، 1342.
  18. جعفریان، رسول، تاریخ تشیع در ایران، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی، 1369.
  19. حافظ ابرو، نورالله، زبدة التواریخ، به تصحیح حاج سیدجوادی، تهران، وزارت ارشاد، 1372.
  20. حلبی، علی‌اصغر، تاریخ علم کلام در ایران و جهان، تهران، اساطیر، 1373.
  21. خواندمیر، حبیب السیر، با مقدمة جلال‌الدین همایی، تهران، گلشن، 1353.
  22. خنجی، روزبهان، مهمان‌نامة بخارا، به اهتمام ستوده، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1357.
  23. دولتشاه سمرقندی، تذکرة الشعرا، به اهتمام براون، تهران، اساطیر، 1382.
  24. راش، مایکل، جامعه و سیاست، ترجمة منوچهر صبوری، تهران، دانشگاه تهران و سمت، 1377.
  25. رنجبر، محمدعلی، مشعشعیان، تهران، آگه، 1382.
  26. زرگری‌نژاد، غلامحسین، تاریخ اندیشه‌های سیاسی در جهان اسلام، بی‌جا، بی‌نا، بی‌تا.
  27. زمچی اسفزاری، معین‌الدین، روضات الجنات، به اهتمام سیدکاظم، تهران، دانشگاه تهران، 1338.
  28. سجادی، سیدضیاءالدین، مقدمه‌ای بر عرفان و تصوف، تهران، سمت، 1383.
  29. سمرقندی، کمال، مطلع السعدین، به اهتمام نوایی، تهران، پژوهشگاه، 1383.
  30. شامی، نظام‌الدین، ظفرنامه، به کوشش سمنانی، بی‌جا، بامداد، 1363.
  31. شبانکاره‌ای، مجمع الانساب، به تصحیح میرهاشم محدث، تهران، امیرکبیر، 1376.
  32. صابری، حسین، تاریخ فرق اسلامی، ج1، تهران، سمت، 1383.
  33. عالم، عبدالرحمان، بنیادهای علم سیاست، تهران، نی، 1377.
  34. قاضی، ابوالفضل، حقوق اساسی و نهادهای سیاسی، تهران، دانشگاه تهران، 1377.
  35. مقدسی، محمد، احسن التقاسیم، ترجمة علینقی منزوی، تهران، شرکت مؤلفان و مترجمان ایران، 1361.
  36. منز، بئاتریس، قدرت و سیاست در ایران عهد تیموری، ترجمة دکتر جواد عباسی، مشهد، دانشگاه فردوسی، 1390.
  37. میرجعفری، سایت باشگاه اندیشه، تاریخ نشر: 10/1/1387.
  38. نطنزی، معین‌الدین، منتخب التواریخ، به اهتمام پرویز استخری، تهران، اساطیر، 1383.
  39. نوایی، عبدالحسین، اسناد و مکاتبات تاریخی ایران، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1357.
  40. نوایی، میرعلی‌شیر، مجالس النفائس، به اهتمام علی‌اصغر حکمت، تهران، گلشن، 1363.
  41. وبر، ماکس، دانشمند و سیاستمدار، ترجمة احمد نقیب‌زاده، تهران، دانشگاه تهران، 1368.
  42. یزدی، شرف‌الدین علی، ظفرنامه، به تصحیح سیدسعید میرمحمدصادق، 2ج، تهران، مجلس شورای اسلامی، 1387.
  43. یوسفی، محمدرضا و رضایی جمکرانی، احمدرضا، «تصوف تشیع‌گرای قرن نهم»، فصلنامة مطالعات عرفانی، ش6، بهار و تابستان 1387، برگرفته از سایت magiran.