موسسه شیعه شناسی فصلنامه علمی شیعه شناسی 1735-4722 20 80 2022 12 22 A Critical Sociological Analysis of Ashura Uprising From the View point of Imam Hossein. جامعه‌ شناسی انتقادی حادثه عاشورا از منظر امام حسین (ع) 7 42 711996 10.22034/shistu.2024.2018713.2406 FA کریم خان‌محمدی عضو هیات علمی گروه مطالعات فرهنگی و ارتباطات - دانشگاه باقرالعلوم 0000-0002-8174-1550 Journal Article 2023 12 24 Ashura incident is one of the most important events in the Islamic world, especially in the Shiite sphere, which has left many effects. No event has such a widespread realm in the mental geography of Muslims, especially the Shiites. Despite its broad realm, Ashura incident has been reduced to 10th day of Muharram and less attention has been paid to its backgrounds, causes for origination and consequences. Therefore, paying attention to the various aspects of Ashura incident is important. Although many thinkers have studied and analyzed Ashura, the scientific studies deal with the pathology of the event with an ‘external critique’ approach, less analyzing it with an ‘internal critique’ approach from Imam Hussein’s viewpoint. Therefore, here, the writer – inspired by the analytical model of ‘internal critique’ of Frankfort school – has investigated the desired situation, the existing situation, the reasons for degradation, and the ways for promotion from Imam Hussein’s viewpoint, and has explored the key words based on ‘collocation analysis’ to compare the four political, economic, social and cultural spheres. The results of the study show that Imam Hussein believes in ‘centrality’ of political system. With the change of rule-governed prophetic government into Umayyad despotic government, due to laxity of the religious elites, there came about changes in other spheres as well. The concept of “kind father” as opposed to “spiteful tyrant”, “public treasury” opposed to “rulers’ privileges”, “people’s equality” opposed to “people’s slavery”, and “Book-centrality” opposed to “rulers’ desires” show the transformation of the prophetic government into Umayyad government in the four political, economic, social and cultural sub-systems. The way to growth and guidance was granting blood by the elites such as Imam Hussein. حادثه عاشورا از مهم‌ترین حوادث جهان اسلام، به‌ویژه حوزه تشیّع است که تأثیرات زیادی به‌جای گذاشته است. هیچ حادثه‌ای به‌اندازه عاشورا در جغرافیای ذهنی مسلمان‌ها، به‌ویژه شیعه‌ها وسعت قلمرو ندارد. باوجود وسعت قلمرو، حادثه عاشورا به‌ روز عاشورا تقلیل یافته و کمتر به زمینه‌ها، علل پیدایش و پیامدهای آن توجه شده است. ازاین‌رو، توجه به جنبه‌های گوناگون حادثه عاشورا اهمیت دارد. هرچند عاشورا از سوی متفکران زیادی بررسی و تحلیل شده است، اما تحقیقات علمی بیشتر با رویکرد «نقد بیرونی» به آسیب‌شناسی حادثه می‌پردازند و کمتر با رویکرد «نقد درونی» و از منظر امام حسین(علیه‌السلام) آن را تحلیل می‌کنند. بدین‌‌روی، نگارنده با الهام از الگوی تحلیلی «نقد درونی» مکتب فرانکفورت، وضعیت مطلوب، وضعیت موجود، علل تنزل و راهکار ارتقاء را از منظر امام حسین (علیه‌السلام) بررسی نموده و با واکاوی واژگان کلیدی بر اساس «تحلیل همنشینی» در چهار حوزه «سیاسی»، «اقتصادی»، «اجتماعی» و «فرهنگی» به مقایسه پرداخته است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که امام حسین (علیه‌السلام) به نظام سیاسی «محوریت» قایل است. با تغییر حاکمیت قانونمند نبوی به حاکمیت استبدادی اموی، به علت کم‌کاری نخبگان مذهبی، در سایر حوزه‌ها نیز دگرگونی رخ ‌داد. مفهوم «پدر مهربان» در برابر «زورگوی کینه‌توز»، «بیت‌المال همگانی» در برابر «ویژه‌خواری حاکمان»، «برابری مردم» در برابر «بردگی مردم»، و «کتاب‌محوری» در برابر «امیال حاکمان» نشان‌دهنده دگردیسی حاکمیت نبوی به حاکمیت اموی در چهار خرده نظام سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. راهکار رشد و هدایتْ نثار خون از سوی نخبگانی، همچون امام حسین (علیه‌السلام) است.

https://www.shiitestudies.com/article_711996_2b1fc2446a00e0d2d34f166082f77851.pdf

موسسه شیعه شناسی فصلنامه علمی شیعه شناسی 1735-4722 20 80 2022 12 22 Approximity (Taghrib) as Growth: Analytical-Structural Exploration Of the Concept of ‘Approximity of Islamic Denominations’ And Offering a ‘New’ Definition تقریب به مثابه رشد: واکاوی تحلیلی-ساختاری مفهوم "تقریب مذاهب اسلامی" و ارائه تعریفی "جدید" 43 76 711998 10.22034/shistu.2024.1990854.2340 FA رسول زرچینی گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی و انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران سیدحسین سراج زاده گروه جامعه شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی سارا شریعتی مزینانی گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران Journal Article 2023 03 06 Humanities are the sciences of concepts. Ambiguous and minor concepts are in themselves veils of truth more than being our assistants in accessing the truth. The concept of ‘approximity of Islamic denominations’ can be considered as one of the ambiguous and inefficient concepts for which no operational, comprehensive and agreed upon definition exists. Thus, some basic questions can be posed in this regard: “What is the relationship between the concept of ‘approximity of Islamic denominations’ and the concepts such as ‘convergence’, ‘unity’, ‘solidarity’, and ‘Islamic unity’?” “What conceptual and structural critiques can be posted on the existing perceptions of the idea of ‘approximity’?” And finally, “What is ‘approximity’ and what is it not?” In answering these questions, this article is going to offer, through a descriptive-analytical method, a new and efficient definition capable of fulfilling the theoretical and practical needs in the sphere of the convergence of Islamic societies. In this redefinition, which rejects the separation between thought and practice, ‘approximity’ is defined in two general and specific senses. In its general sense, ‘approximation’ is making ‘oneself’ close to ‘someone else’ through one of the ways of ta‘āruf, ta‘āluf, ta‘āyush and ta‘āwun. In its specific sense in the literature of Islamic convergence, ‘approximity’ means intentional effort of any Muslim for ‘growth’ and turning the world into a more divine world through approaching his ‘other Muslim’. علوم انسانی علوم مفاهیم ‌است. مفاهیم مبهم و جزئی بیش از آنکه یاریگر ما در دستیابی به حقیقت باشند، خود حجاب حقیقت می‌شوند. مفهوم «تقریب مذاهب اسلامی» را می‌توان یکی از این مفاهیم مبهم و نارسا دانست که تعریفی کاربردی، جامع و مورد اجماع از آن وجود ندارد. ازاین‌رو چند پرسش اساسی را می‌توان مطرح کرد: مفهوم «تقریب مذاهب اسلامی» چه نسبتی با مفاهیمی همچون «همگرایی»، «اتحاد»، «انسجام» و «وحدت اسلامی» دارد؟ چه نقدهای مفهومی و ساختاری بر برداشت‌های موجود از اندیشه «تقریب» وارد است؟ و در نهایت، تقریب چه هست و چه نیست؟ در پاسخ به این پرسش‌ها، این مقاله بر آن است که با روش «توصیفی - تحلیلی»، تعریفی نو و کارا ارائه دهد که قادر به تأمین نیازهای نظری و عملی حوزه همگرایی جوامع اسلامی باشد. در این بازتعریف که جدایی بین اندیشه و عمل را رد می‌کند، «تقریب» در دو معنای کلی و خاص تعریف می‌شود. در معنای کلی، «تقریب»، نزدیک کردن «خود» به «دیگری» از طریق یکی از راه‌های «تعارف»، «تئالف»، «تعایش» و «تعاون» است و در معنای خاص و در ادبیات همگرایی اسلامی «تقریب» به معنای کوشش نیتمند هر مسلمانی برای «رشد» و تبدیل کردن جهان به جهانی الهی‌تر، از طریق نزدیک شدن به «دیگری مسلمان»اش است.

https://www.shiitestudies.com/article_711998_0a94d065034fa59a831fa86a553dc843.pdf

موسسه شیعه شناسی فصلنامه علمی شیعه شناسی 1735-4722 20 80 2022 12 22 Investigating the Motifs of the Cover of Ḥārūn Vilāyat And the Role of Cover-Extension Ceremony In Muharram Days in Isfahan بررسی نقش‌مایه‌های پوش هارون ولایت و نقش پوش کشی در ایام محرم در اصفهان 77 100 712003 10.22034/shistu.2024.2013104.2387 FA ساحل عرفان منش ساحل عرفان‌منش، استادیار، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان. ایران ابوالقاسم نعمت شهربابکی استادیار، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان. ایران. Journal Article 2023 10 07 Among the ceremonies held in some great cities of Iran during Muharram is a ceremony called pūsh-kashī (pūsh = cover; kashī= extension). In Isfahan, in the past, the courtyards of hussainiyyas and tikyas were covered with painted fabrics, and this ceremony is still held in some of those sites including the hussainiyya of Hārūn Vilāyat. Since Qajar period, a fabric ornamented with verbal and visual texts and images were extended over the courtyard in Tasu‘a and Ashura days (9th and 10th days of Muharram). Because this ceremony has been held and those motifs have been used for some centuries in this site on a certain day, the present study aims at finding the semantic relation of those motifs and ceremonies with this site and with one another. Thus, the research question is as follows: “What is the effect of engraved covers of Hārūniyya hussainiyya on mourning ceremonies and on the site, and what meanings does it contain?” The data of the study were gathered through field study and documentation, and the research method was descriptive-analytical. The findings of the study show that the association of the verbal and visual signs consider the ‘Karbala rising’ and ‘being under Imam Hussein’s flag’ as ways to have a journey in the heavens, and studying these motifs reveals the mystical and epistemic origins of the ceremony. از جمله مراسمی که در دهه محرم در بسیاری از شهرهای ایران برگزار میشود، مراسم «پوش‌کشی» است. در شهر اصفهان در گذشته صحن بسیاری از حسینیهها و تکایا با پارچه‌ای قلمکار پوشانده میشد و این رسم امروزه در برخی از این مکانها، از جمله «حسینیه هارون ولایت» باقی مانده است. از دوره قاجار تا کنون بر روی صحن حسینیه در روزهای عاشورا و تاسوعا پوش مزین به متن کلامی و دیداری کشیده میشود. با توجه به آنکه این مراسم چند سده است در یک روز خاص و در این مکان برگزار میشود، هدف از این پژوهش رابطه معنای این نقوش و مراسم با این مکان و ارتباط آنها با یکدیگر است. بنابراین سؤال این پژوهش آن است که پوش منقش «حسینیه هارونیه» چه تأثیری بر عزاداری و بر مکان دارد و دربردارنده چه معنایی است؟ دادههای پژوهش به روش میدانی و اسنادی گردآوری شده و روش پژوهش «توصیفی - تحلیلی» است. یافتههای پژوهش نشان میدهد همنشینی نشانههای کلامی و دیداری قیام کربلا و زیر بیرق امام حسین(علیه‌السلام) بودن را راهی برای سیر در عالم بالا میداند و مطالعه این نقشمایهها ریشههای عرفانی و معرفتی مراسم را آشکار میکند.

https://www.shiitestudies.com/article_712003_0a3a7df197ecf688d73579e31d32d614.pdf

موسسه شیعه شناسی فصلنامه علمی شیعه شناسی 1735-4722 20 80 2022 12 22 The Role of the Dynasty of Sadāt Bahara in the Political-Military Evolutions in Gurkani Period, with an Emphasis On the Events of Years 1118 to 1132 AH نقش خاندان سادات بارهه در تحولات سیاسی-‌نظامی عصر گورکانیان با تاکید بر حوادث سال‌های (1118 تا 1132ه.ق) . 101 130 712005 10.22034/shistu.2024.556997.2264 FA سیاوش یاری گروه تاریخ/دانشگده ادبیات و علوم انسانی/ دانشگاه ایلام/ ایلام/ایران لیلا خدادادی دانشگاه ایلام Journal Article 2022 07 02 Investigating the way the governments were formed throughout history show that the support from influential dynasties was an effective factor in the establishment, continuation or fall of governments. Gurkani dynasty of India was no exception, and the sultans of that dynasty made use of powerful dynasties to strengthen their rule. The political and religious positions of those influential dynasties had also definite effects in elimination or continuation of governments or in their strength and weakness. One of these [influential] dynasties was Sadat Bahara (or Bara) who entered the political arena of India before Mongol invasion. They could find a special position in Gurkani government. With their special talent, Sadat Bahara gradually achieved a military position that, finally, led to their acquisition of political power. The subject of this study is introduction of that dynasty, investigating the process of their coming to power in that era, and considering their political-military role in Gurkani period, with an emphasis on the position of brothers Bahara, Sayyid Abdullah and Sayyid Hussein Ali, especially in the events that occurred in the years 1118 to 1132 AH. This study was conducted through a historical approach and using a descriptive-analytical method. بررسی چگونگی شکلگیری حکومتها در همه ادوار تاریخ نشان میدهد که حمایت خاندانهای ذی‌نفوذ عاملی مؤثر در استقرار، استمرار یا اضمحلال آنها بوده است. گورکانیان هند از این امر مستثنا نبودند و سلاطین این سلسله با به‌کارگیری خاندان‌های قدرتمند، حاکمیت خویش را تحکیم بخشیدند. سیاست و موضع دینی آنان در تداوم یا حذف خاندانها یا ضعف و قدرت‌ آنها نیز تأثیر قطعی داشت. یکی از این خاندانها، «سادات بارهه» هستند که پیش از حضور مغولان وارد عرصه سیاسی هند شده بودند. آنان توانستند جایگاه ویژهای در حکومت گورکانی بیابند. سادات بارهه با استعداد خود، به تدریج به جایگاه نظامی رسیدند که در نهایت، منجر به کسب قدرت سیاسی توسط آنان گردید. موضوع پژوهش حاضر معرفی این خاندان، بررسی فرایند قدرتگیری آنان در این دوره و توجه به نقش سیاسی - نظامی آنان در عصر گورکانیان با تأکید بر جایگاه برادران بارهه، سیدعبدالله و سیدحسین علی، به‌ویژه در حوادث سال‌های 1118 تا 1132ق و با رویکرد تاریخی و روش «توصیفی - تحلیلی» است.

https://www.shiitestudies.com/article_712005_c3c1e627f8957aceee0e523fe206a323.pdf

موسسه شیعه شناسی فصلنامه علمی شیعه شناسی 1735-4722 20 80 2022 12 22 Investigating Ghalib Dehlavi’s Shii‘ Leanings And their Reflection in his Poems بررسی گرایش‌های شیعی غالب دهلوی و بازتاب آن در اشعار او 131 162 712007 10.22034/shistu.2024.2010783.2381 FA محمد فولادی استاد زبان و ادبیات فارسی- دانشکده ادبیات و علوم انسانی- دانشگاه قم 0000-0003-3580-0975 Journal Article 2023 09 04 Ghalib Dehlavi (1212-1285 AH) was a subtle Shiite poet of 13th century AH in Indian peninsula. He had a new look at the social and philosophical issues. Due to his status in Persian and Urdu poetry and his special style as well as his religious look and his interest in the Shiite Imams, especially Imam Ali, it is worth to investigate his ritual poems. Therefore, the present study seeks to answer the following questions: “What are the features of Ghalib Dehlavi’s thought and poetical style?” and “How have the issues of imamate and the Shiite Imams been reflected in his poems?” To explain the status of the Shiite poetry in the Indian peninsula and Ghalib Dehlavi’s poems, this study was conducted in a descriptive-analytical method and the following results were obtained: Ghalib Dehlavi was a stylistic poet who covered a new path with his innovations in words and meanings. He is considered as the pioneer of the new style and the founder of new Urdu literature. He was the first one who entered philosophical doctrines in Urdu poetry. In his odes, he admired the Prophet (PBUH) and his Ahl al-Bayt, especially Imam Ali, Hussein bin Ali, and Imam Mahdi. In this way, he showed his respect for them. He also composed some poems regarding the events of Karbala and the martyrs there, like Hazrat Abal-Fazl, Ali Akbar, Ali Asghar, and Qasim bin Hassan. He had a broad mind in religious beliefs and respected all religions. غالب دهلوی (1212-1285ق) از شاعران مسلمان، شیعه و باریکاندیش سده سیزدهم هجری در شبه‌قاره هند بود. وی به موضوعات اجتماعی و فلسفی نگاهی نو داشت. به سبب جایگاه او در شعر فارسی و اردو و صاحب‌سبک بودن وی و نگاه مذهبی و علاقهمندی به امامان شیعه، به ویژه امام علی‌(علیه‌السلام)، بجاست اشعار آیینی او بررسی گردد. ازاینرو، پژوهش حاضر به دنبال این پرسش است که اندیشه و سبک شعری غالب دهلوی چه ویژگیهایی دارد؟ و موضوع امامت و امامان شیعه چه بازتابی در شعر او داشته است؟ با هدف تبیین جایگاه شعر شیعی در شبه قاره و غالب دهلوی، این پژوهش با شیوه «توصیفی- تحلیلی» انجام گردیده و به این نتایج رسیده است: غالب دهلوی شاعری صاحب‌سبک بود که با ابتکار در لفظ و معنی، راهی نو پیمود. او را پیشرو سبک نو و پایه‌گذار ادبیات جدید اردو دانسته‌اند. وی نخستین کسی است که عقاید فلسفی را در شعر اردو وارد کرد. در قصیدههای خود به ستایش پیامبر(صلی الله علیه وآله) و اهل‌بیت، به ویژه حضرت علی‌(علیه‌السلام)، حسین بن علی‌(علیه‌السلام) و حضرت مهدی(عج) پرداخته و بدین وسیله ارادت خود را به این خاندان نشان داده است. او درباره حوادث و شهیدان کربلا مانند حضرت ابوالفضل‌(علیه‌السلام)، علی اکبر‌(علیه‌السلام)، علی ‌اصغر‌(علیه‌السلام) و قاسم بن الحسن‌(علیه‌السلام) نیز اشعاری سروده است. او در عقاید مذهبی مشربی وسیع داشت و به همه مذاهب احترام میگذاشت.

https://www.shiitestudies.com/article_712007_5b5f9be306adc5c11592955ca78b3363.pdf

موسسه شیعه شناسی فصلنامه علمی شیعه شناسی 1735-4722 20 80 2022 12 22 The Thematic Analysis of the News of Ahl al-Bayt And the Shi‘is of the Umayyad Period (41-132 AH) In the Historical Sources of Hadith Scholars تحلیل مضمونی اخبار اهل‌بیت‌(علیهم‌السلام) و شیعیان عصر امویان (41-132) در منابع تاریخی اصحاب حدیث 163 190 712010 10.22034/shistu.2024.2001842.2345 FA محمد حسین کاظمی دانشجوی دکتری تاریخ اسلام دانشگاه باقرالعلوم (ع) 0000-0003-1826-6272 زهرا روح الهی امیری استادیار گروه تاریخ دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام سید حسین فلاح زاه دانشیار گروه تاریخ دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام Journal Article 2023 05 08 Understanding the value of the historical heritage of hadith scholars and its effect on the addressee’s mind regarding the issues of Ahl al-Bayt and the Shiites of the Umayyad period, and with the aim to discover the existing thematic network in those texts and achieving a model for explaining their general logic and structure, the present study attempts to answer the following question: “What themes do the hadith scholars present to their addressees in registering the news of Ahl al-Bayt and the Shiites?” To find the answer, we first investigated the historical heritage of the hadith scholars in this regard and, then, selected the following sources: Tārīkh Khalīfa bin Khayyāṭ (Ibn Khayyat, 240 AH); the extant parts of al-Ma‘rifa wal-Tārīkh (Fasavi, 277 AH); Tārīkh al-Umam wal-Mulūk (Tabari, 310 AH); al-Muntaẓam fī Tārīkh al-Umam wal-Mulūk (Ibn Jowzi, 597 AH). Then, the data related to the news of Ahl al-Bayt and the Shiites were extracted, and using the method of thematic analysis and its stages, the data were analyzed and the themes hidden in various sources were discovered. We found four overarching themes as follows: “Shiism: a political-religious movement”, “the Shiites’ perpetual threats for governments”, “efforts to suppress the Shiites based on religion”, and “suppression of the Shiites along with undergoing damages”. Considering the approach of the hadith scholars to caliphate, these themes are for legitimizing the behaviors of Umayyad rulers in suppressing Ahl al-Bayt and the Shiites. پژوهش حاضر با درک ارزشمندی میراث تاریخی اصحاب حدیث و اثرگذاری آن در ذهن مخاطبان این آثار در موضوع اهل‌بیت‌(علیهم‌السلام) و شیعیان عصر اموی و با هدف کشف شبکه مضمونی موجود در این متون و برای رسیدن به الگویی که توضیح‌دهنده منطق کلی و شاکله آنها باشد، می‌کوشد تا به این سؤال پاسخ دهد که «اصحاب حدیث در ثبت اخبار اهل‌بیت‌(علیهم‌السلام) و شیعیان چه مضامینی را به مخاطبان ارائه می‌کنند؟» برای یافتن پاسخ ابتدا میراث تاریخی اصحاب حدیث در این زمینه بررسی شد و از میان آثار موجود، تاریخ خلیفه ‌بن ‌خیاط (ابن‌خیاط،240ق)، بقایای کتاب المعرفة و التاریخ (فسوی، 277ق)، تاریخ الامم و الملوک (طبری، 310ق)، المنتظم فى تاریخ الامم و الملوک، (ابن‌جوزى 597ق) انتخاب شد و داده‌های مرتبط با اخبار اهل‌بیت‌(علیهم السلام) و شیعیان از میان آنها استخراج و سپس با روش «تحلیل مضمون» و اجرای مراحل آن، داده‌ها تحلیل و مضامین نهفته در منابع منتخب کشف شد که چهار مضمون فراگیرِ «تشیع؛ جریانی سیاسی- مذهبی»، «تهدیدهای دائمی شیعیان برای حکومت»، «تلاش برای سرکوب شیعیان بر مبنای دین»، و «سرکوب شیعیان با تحمل خسارات» یافت شد که این مضامین با توجه به رویکرد اصحاب حدیث به خلافت، در جهت مشروعیت‌بخشی به رفتار امویان در قبال سرکوب اهل‌بیت‌(علیهم‌السلام) و شیعیان است.

https://www.shiitestudies.com/article_712010_629515fb5a1054c85efbee1179e5ffa2.pdf