موسسه شیعه شناسی فصلنامه علمی شیعه شناسی 1735-4722 21 82 2023 06 22 Imam Musa Sadr and the Shi‘i Method of Political-Social Interpretation of the Quran in the Plural Society امام موسی صدر و روش تفسیر سیاسی-اجتماعی شیعی از قرآن در جامعه متکثر 159 190 715790 10.22034/shistu.2024.2024640.2429 FA یوسف خانمحمدی پژوهشکده مطالعات میان رشته ای قرآن دانشگاه شهید بهشتی Journal Article 2024 04 09 The Lebanon, due to being the habitat of followers of various religions, is considered a plural society in the Middle East; and this is a proper opportunity for mutual familiarity of the citizens and followers of various religions, denominations and ethnic groups. On the other hand, these societies are prone to religious, denominational, and ethnic tensions and conflicts. The dense social schisms are among other features of these communities. The role of the intellectual and religious elites in creating interaction as well as the synergism and peaceful coexistence or, vice-verse, creating conflicts and struggles for eroding the actual and potential resources of the society is much important and fundamental. Imam Musa Sadr was one of the most prominent Shiite leaders in the contemporary history, who relied upon the mechanism of dynamic legal reasoning and adopting the new method in interpreting the Quran to grant identity to the Shi’as of the Lebanon in the national, regional and international levels, and to create interaction, synergism and dialogue among religions, denominations and ethnic groups to present a successful model and experience in the Islamic world to be extended to the whole world. He made his interactive strategic model based on the rational interpretation of the Quran and the needs, issues and problems in the Islamic world and the Lebanese society. With such an approach, the main question is posed as follows: “What is Imam Musa Sadr’s method of studying the Quran and the Quranic strategy for development of the Lebanese society, the Shiite society and the Islamic world?” This article claims that his most important Quranic strategy is perpetual dialogue in the public sphere and making use of the lived experienced of humanity in the sphere of the human’s social history for turning the Quran’s social messages into strategic institutions in the society, among which are the followings: social benevolence, legitimate defense, equal role of all ethnic groups and religions in administration of the society and, in other words, governance based on collective reason and participation as well as the way of activating economic, social, and political capacities of the society for improving and promoting the level of people’s life and abilities.  جامعه لبنان در خاورمیانه به‌خاطر زیست‌بوم پیروان ادیان مختلف، جامعه‌ای متکثر محسوب می‌گردد و این فرصتی مناسب برای‌ شناخت شهروندان و پیروان ادیان، مذاهب و اقوام از یکدیگر است‌. از سوی دیگر این جوامع مستعد تنش­ها و منازعه‌های دینی، مذهبی و قومی نیز هستند. از دیگر ویژگی‌های این جوامع، داشتن شکاف‌های متراکم‌ اجتماعی است. نقش نخبگان فکری و مذهبی در ایجاد تعامل، هم‌افزایی و همزیستی مسالمت‌آمیز یا‌ به­عکس ایجاد تقابل، منازعه و فرسایشِ منابع بالفعل و بالقوه جامعه، بسیار مهم و اساسی است. امام موسی صدر یکی از شاخص‌ترین رهبران شیعه در تاریخ معاصر است که با اتکا به سازوکار «اجتهاد پویا» و به‌کارگیری روشی جدید در قرآن‌پژوهی و ارائه تفسیرهای اجتماعی - سیاسی از قرآن، علاوه بر هویت‌بخشی به شیعیان لبنان در سطح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی، به تعامل، هم‌افزایی و گفت‌وگو بین ادیان، مذاهب و اقوام همت گماشت و تجربه­ای موفق و قابل ‌تعمیم به جهان اسلام و در سطح جهان ارائه داد. ایشان الگوی تعاملی خود را بر اساس تفسیر عقلانی از قرآن و بر اساس نیازها، معضلات و مسئله‌های جهان اسلام و جامعه لبنان راهبردی کرد. با چنین رویکردی پرسش اصلی این است که روش قرآن‌پژوهی و راهبرد قرآنی امام موسی صدر برای توسعة جامعه لبنان، جامعة شیعیان و جهان‌ اسلام چیست؟ مدعای مقاله این است که مهم‌ترین راهبرد قرآنی ایشان گفت‌وگوی دائمی در عرصة عمومی و استفاده از تجربة زیسته بشر در گسترة تاریخ اجتماعی انسان، برای تبدیل پیام‌های اجتماعی قرآن به نهادهای راهبردی در جامعه است؛ از جمله مسئله احسان اجتماعی، دفاع مشروع، نقش برابر همة اقوام و ادیان در اداره جامعه و به تعبیر دیگر، حکمرانی بر اساس خرد و مشارکت جمعی و چگونگی فعال ‌کردن ظرفیت‌های  اقتصادی، اجتماعی، سیاسی جامعه برای بهبود و ارتقای سطح زندگی و توانمندسازی مردم. https://www.shiitestudies.com/article_715790_2050bbe2bd65a17154324197dd182605.pdf