موسسه شیعه شناسی فصلنامه علمی شیعه شناسی 1735-4722 16 62 2018 06 22 Mystical Shi‘ism And it’s influence on the Emergence of Safawids تشیع عرفانی و تأثیر آن بر ظهور صفویه 7 32 706355 10.22034/shistu.2023.57192.1157 FA جمشید جلالی شیجانی عضو هیأت علمی Journal Article 2017 01 18 Safawids were the members of the first Iranian dynasty who could establish a strong and fruitful connection between Sufism and Shi‘ism, basing their government on that foundation. In Safawiyya’s emergence and taking power, in addition to Shi‘ism and Sufism and their connection, the issue of Anatolia, hermitage of Ardabil and Qezelbashs were effective. Before using Shi‘i beliefs for their own political purposes and showing political leanings, Safawids were Sufis. Qezelbashs, who were firstly equivalent with Sufis, played a basic role in establishing Safawid government, greatly influencing the Safawid dynasty. With the entrance of scholars of Jabal Amel under Tahmasb I, the mentor-disciple relationship turned into a religious relationship, the Sufis’ influence reduced, and as a result, a struggle began between the people of Tariqat and the people of Shari’at. This was not so much noticeable under the Safawid kings, but later on, the anti-Sufism trend was aggregated, and even many Sufis were exiled, which was due to their own performance. In this study, we try to explore the dimensions of this issue using a historical and descriptive-analytical method. صفویان نخستین سلسله‌ی حکومتی ایران بودند که توانستند ترکیبی پررنگ و نتیجه‌بخش بین تصوّف و تشیّع ایجاد نموده و شالوده‌‌ی حکومت خود را بر آن قرار دهند. در پیدایش و قدرت‌یابی صفویه، علاوه بر تشیّع و تصوّف و پیوند آن دو، مسألۀ آناتولی، خانقاه اردبیل و قزلباشان نقش موثری داشت. صفویان قبل از آنکه باورهای شیعی را در خدمت اهداف سیاسی خود گیرند و گرایش‌های سیاسی از خود نشان دهند در عالم تصوف سیر می‌کردند. قزلباشان که در ابتدا مترادف با صوفی بودند در تثبیت حکومت صفوی نقش اساسی ایفا نمودند و نفوذ همه جانبه‌ای در حکومت صفویه داشتند که با ورود علمای جبل عامل در عصر طهماسب یکم رابطه مریدی و مرادی به رابطۀ شرعی بدل شد و از نفوذ صوفیان کاسته شد و در نتیجه درگیری بین اهل طریقت و شریعت آغاز گردید که در عهد سلاطین صفوی تا حدی محسوس نبود اما بعدها روند تصوّف‌زدایی شدت گرفت. و حتی تعداد زیادی از صوفیان، نفی‌بلد شدند که علل این درگیری را می‌توان در عملکرد صوفیان جستجو کرد. در این پژوهش برآنیم تا با روش تاریخی و توصیفی-تحلیلی ابعاد این مسأله را واکاوی کنیم. https://www.shiitestudies.com/article_706355_0093d531e2af3fd8c00d4132cbbf8d40.pdf