موسسه شیعه شناسی فصلنامه علمی شیعه شناسی 1735-4722 11 42 2013 06 22 The Traditional Sport of Zurkhana And its Status in Promoting Shiism ورزش باستانی زورخانه و جایگاه آن در ترویج تشیّع 139 168 242460 FA علی‌اکبر جعفری استادیارگروه تاریخ دانشگاه اصفهان نعیمه قاسمی عضو هیأت علمی دانشگاه آزاداسلامی ـ واحد دهاقان Journal Article 2013 01 02 The traditional sport of Zurkhana, as the national and historical sport in Iran and as a cultural trend from the time Shiism was established in Iran, has had a special status in being affected by Shiite teachings as well as contributing to its promotion. This sport is an integration of athletic movements with moral manners and virtues as well as the Shiite teachings and reinforcing physical faculties, and is known, in a period more than 500 years, as the most important sport as far as its harmony with the Shiite teachings and ceremonies is concerned. Apart from the relationship between the background of this sport and the struggles against the oppressive rulers in Iranian history, the traditional sport of Zurkhan, due to its symbols as well as its physical movements and its special rites, turned into a means for promotion of Shiism when it was spread throughout Iran. The importance of this role and the effect it had became more tangible gradually when a widespread attempt was made to eradicate the religious culture in Iran. In view of the importance of this point, the present article uses library resources to investigate the status and the effect of the traditional sport of Zurkhana in promoting Shiism. The basic question of this research is as follows: “How has the traditional sport of Zurkhana been effective in promoting Shiism?” to answer the question, the following hypothesis has been put forward to be tested: “The traditional sport of Zurkhana, affected by the establishment of Shiism, contributed to the promotion of Shiism in various levels of Iranian society, using its own symbols, rites, ceremonies and its special physical movements.” In addition to supporting the above hypothesis, the findings of the study made clear some other dimensions of the relationship between this sport and the Iranian and Islamic traditions ورزش باستانی زورخانه به عنوان ورزش ملّی و تاریخی ایران و به عنوان یک جریان فرهنگی از زمان رسمیت یافتن تشیّع، در ایران جایگاه ویژه‌ای در تأثیرپذیری از آموزه‌های تشیّع و تأثیرگذاری بر ترویج آن داشته است. این ورزش با در هم تنیدن و مزیّن کردن حرکات ورزشی با آداب و سجایای اخلاقی، آموزه‌های شیعی و پرورش قوای بدنی، در طول دوره‌ای بیش از پانصدساله، در تاریخ ایران به عنوان مهم‌ترین ورزش از لحاظ هماهنگی با آموزه‌ها و آداب و رسوم شیعی شناخته می‌شود. صرف‌نظر از پیوستگی پیشینة این ورزش با مبارزات ضد ستم حاکمان در تاریخ ایران، با رواج مذهب تشیّع در ایران، ورزش باستانی زورخانه، هم به دلیل نمادها و نشانه‌هایش و هم به سبب حرکات فیزیکی و ورزشی آن و هم به واسطة آیین و مراسم خاص خود، به وسیله‌ای برای ترویج تشیّع در ایران تبدیل شد. اهمیت این جایگاه و تأثیرگذاری آن به مرور زمان و به‌ویژه در دوره‌ای که تلاش گسترده‌ای برای نابودی فرهنگ دینی جامعة ایران صورت پذیرفت، مشهودتر است. نظر به اهمیت موضوع، این مقاله با هدف بررسی جایگاه و تأثیر ورزش باستانی زورخانه در ترویج تشیّع و به روش «مطالعة کتابخانه‌ای» تدوین شده است. سؤال اساسی پژوهش این است که «ورزش باستانی زورخانه چگونه در ترویج تشیّع تأثیر گذاشته است؟» برای پاسخ‌گویی به سؤال مزبور، این فرضیه به آزمون گذاشته شده است که «ورزش باستانی زورخانه با تأثیرپذیری از رسمیت تشیّع، با استفاده از نمادها و نشانه‌ها و آیین و مراسم و حرکات فیزیکی خاص خود، موجب حفظ و ترویج تشیّع در لایه‌های گوناگونی از جامعه شده است.» یافته‌های پژوهش ضمن تأیید فرضیة مزبور، گوشه‌های دیگری از ارتباط این ورزش را با سنن ایرانی و اسلامی روشن نموده است.

https://www.shiitestudies.com/article_242460_2fb4ae1f485c704399e062f89798a6dd.pdf