عنوان كتاب:تصویر خانواده پیامبر(ص) در دائره المعارف اسلام
نويسنده يا مترجم: موسسه شیعه شناسی
تاريخ انتشار:04/04/1387

 تصوير خانواده پيامبر^(ص) در دائرةالمعارف اسلام

يکي از آثار مجموعه‌اي مؤسسه شيعه‌شناسي ترجمه و نقد و بررسي واژگان شيعي موجود در دائرةالمعارف اسلام، چاپ بريل هلند است. کتاب تصوير خانواده پيامبر^(ص) در دائرةالمعارف اسلام (ترجمه و نقد) پس از کتاب تصوير امامان شيعه در دائرةالمعارف اسلام دومين کتاب از اين مجموعه است. در اين کتاب مدخل‌هاي مربوط به افراد خانواده پيامبر^(ص) (اعم از همسران، فرزندان، والدين، دايه، اجداد و عموها) از دائرةالمعارف اسلام ترجمه و نقد شده‌اند.

اين کتاب داراي سه بخش است که در بخش اول ترجمه مدخل‌هاي مربوط به همسران پيامبر^(ص) آورده شده و سپس نقد و بررسي شده‌اند. در بخش دوم ترجمه مدخل‌هاي مربوط به فرزندان پيامبر^(ص) به همراه نقد و بررسي آنها آمده و در بخش سوم نيز ترجمه و نقد و بررسي مدخل‌هاي مربوط به ساير اعضاي خانواده قرار گرفته است.

ترجمه‌هاي موجود در کتاب تصوير خانواده پيامبر^(ص) کاري است از بخش ترجمه مؤسسة شيع‌شناسي و نقد و بررسي‌ها نيز توسط سه تن از محققين بخش پژوهش است. اين اثر در 488 صفحه و در قطع وزيري در تابستان سال 1387 از سوي انتشارات مؤسسه شيعه‌شناسي به انتشار رسيده است.

فهرست

سخنى با خواننده …13

بخش اول: همسران پيامبر(صلى الله عليه وآله)

خديجه(عليها السلام) …17

نقد و بررسى …23

مقدّمه …25

اشكالات ساختارى …25

اشكالات محتوايى …31

1. ازدواجهاى حضرت خديجه(عليها السلام) پيش از ازدواج با پيامبر(صلى الله عليه وآله) …31

2. شريك تجارى پيامبر(صلى الله عليه وآله) …34

3. استقلال اقتصادى حضرت خديجه(عليها السلام) …35

4. حمزه; وكيل پيامبر(صلى الله عليه وآله) در ازدواج …38

5. پيامبر(صلى الله عليه وآله); مباشر حضرت خديجه(عليها السلام) …39

6. علت پيشنهاد ازدواج از سوى حضرت خديجه(عليها السلام) …40

7. شخصيت دادن به حكيم بن حزام …41

8. نقش حضرت خديجه(عليها السلام) در تأييد رسالت پيامبر(صلى الله عليه وآله) …44

9. ثروت حضرت خديجه(عليها السلام) در اختيار پيامبر(صلى الله عليه وآله) …50

سوده …53

نقد و بررسى …59

مقدّمه …61

سوده و مسيحى شدن شوهر سابق او …62

ازدواج سوده با پيامبر(صلى الله عليه وآله) …63

احاديث سوده …66

برخى وقايع و جريانات زندگانى سوده …68

الف. ملامت شدن سوده از جانب پيامبر در دو موقعيت …68

ب. تصميم پيامبر مبنى بر طلاق سوده …69

ج. سوده و اجازه يافتن وى در رسيدن به مِنا پيش از فجر …72

د. مشاهده سوده توسط عمر و متقاعد كردن پيامبر در استتار همسرانش از ديد بيگانگان! …73

وفات سوده …76

عايشه …79

نقد و بررسى …87

مقدّمه …89

ساختار كلى مقاله …91

نقد محتوا …92

1. سنّ عايشه …92

2. ازدواج پيامبر با عايشه …94

3. محبوبيت عايشه …97

4. پيامبر و عروسك بازى با عايشه! …104

5. زيبايى عايشه …106

6. عايشه و ماجراى «افك» …108

7. گروه بندى سياسى همسران پيامبر …113

8. عايشه در دوره شيخين …114

9. عايشه و عثمان …117

10. عايشه و جنگ جمل …122

11. عايشه و بنىاميّه …124

12. زهد و تقواى عايشه …130

13. عايشه و رنجش خاطر پيامبر(صلى الله عليه وآله) …131

14. احاديث عايشه …136

حفصه …137

نقد و بررسى …149

مقدّمه …151

اشكالات محتوايى …152

اولين جمع آورى قرآن; در عصر حضور پيامبر(صلى الله عليه وآله) …159

علت جمع آورى قرآن توسط خلفا …164

موارد مغفولٌ عنه …165

1. حفصه و جنگ جمل …165

2. ملامت زنى از انصار …167

3. حفصه و شأن نزول آيات تخيير …168

4. حفصه و شأن نزول آيات تحريم …169

منابع …172

زينب بنت خزيمه …173

نقد و بررسى …177

مقدّمه …179

ازدواج زينب با پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) …180

مهريه زينب بنت خزيمه …182

وفات زينب بنت خزيمه …183

امّ سلمه …185

نقد و بررسى …191

مقدّمه …193

حيات فردى امّ سلمه …194

ازدواج امّ سلمه با پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) …196

حيات علمى و اجتماعى امّسلمه …198

وفات امّ سلمه …203

زينب بنت جحش …205

نقد و بررسى …211

مقدّمه …213

ازدواج زينب با زيد بن حارثه …214

زمان ازدواج زينب با پيامبر(صلى الله عليه وآله) …216

انگيزه پيامبر(صلى الله عليه وآله) از ازدواج با زينب …216

افتخار زينب به ازدواج با پيامبر(صلى الله عليه وآله) …227

ارتباط بعضى از آيات قرآنى با زينب …228

وفات زينب …232

ماريه …233

نقد و بررسى …239

مقدّمه …241

الف. اشكالات ساختارى …241

1. ماجراى «افك» …241

2. اسلام آوردن ماريه …245

ب. اشكالات محتوايى …246

1. ازدواج پيامبر(صلى الله عليه وآله) با ماريه …246

2. حسادت همسران پيامبر(صلى الله عليه وآله) به ماريه …246

3. شبهه افكنى در نسبت ابراهيم با پيامبر(صلى الله عليه وآله) …247

4. شأن نزول آيات اوليه سوره تحريم …247

منابع …248

امّ حبيبه …249

صفيّه …259

نقد و بررسى …265

مقدّمه …267

اشكالات محتوايى …267

1. تعميم بی احترامى به صفيّه از سوى همه همسران پيامبر(صلى الله عليه وآله) …267

2. قرار گرفتن صفيّه در سهم دحيه كلبى …269

3. عشق به صفيّه; انگيزه ازدواج پيامبر(صلى الله عليه وآله) …270

اشكالات ساختارى …271

منابع …273

ميمونه …275

نقد و بررسى …279

مقدّمه …281

ميمونه; آخرين همسر رسول خدا(صلى الله عليه وآله) …281

خواستگارى پيامبر(صلى الله عليه وآله) از ميمونه …282

ازدواج و زفاف پيامبر(صلى الله عليه وآله) با ميمونه …283

ازدواج در حال احرام يا غير احرام …284

روايات ميمونه …286

وفات ميمونه …286

بخش دوم: فرزندان پيامبر(صلى الله عليه وآله)

فرزندان پسر …291

كاوشى درباره فرزندان پيامبر(صلى الله عليه وآله) …293

1. قاسم …295

2. عبداللّه (طاهر و طيّب) …296

3. ابراهيم …297

فرزندان دختر …301

زينب …303

نقد و بررسى …309

مقدّمه …311

نسبت زينب و رقيّه با پيامبر(صلى الله عليه وآله) …311

ازدواج زينب و رقيّه …312

بزرگترين فرزند رسول خدا(صلى الله عليه وآله) …313

شوهر زينب …314

مسلمان شدن شوهر زينب …316

سال درگذشت زينب …317

فرزندان زينب …318

رقيّه …319

نقد و بررسى …323

مقدّمه …325

نسبت رقيّه با پيامبر(صلى الله عليه وآله) …325

رقيّه، فرزند بزرگتر پيامبر(صلى الله عليه وآله) …326

ازدواج و طلاق رقيّه …327

هجرت رقيّه …329

وفات رقيّه …330

فرزند رقيّه …330

امّ كلثوم …333

نقد و بررسى …339

مقدّمه …341

امّ كلثوم; دختر پيامبر(صلى الله عليه وآله) …341

ترديد در اصل وجود امّ كلثوم …342

ازدواج امّ كلثوم …343

جايگاه امّ كلثوم در وقايع گوناگون …344

لباسهاى امّ كلثوم …345

تدفين امّكلثوم …345

بخش سوم: ساير افراد خانواده پيامبر(صلى الله عليه وآله)

هاشم بن عبدمناف …349

عبدالمطّلب بن هاشم …355

نقد و بررسى …361

مقدّمه …363

عبدالمطّلب و نام هاى وى …363

تولّد عبدالمطّلب و اقامتش در مدينه …364

وجه تسميه به «عبدالمطّلب» …366

عبدالمطّلب; سيد قريش …367

اختلاف عبدالمطّلب با نوفل و اميّه (بنىهاشم و بنىاميّه) …370

اصحاب فيل و مذاكره عبدالمطّلب با ابرهه …372

هم پيمانى عبدالمطّلب با برخى قبايل …374

مناصب و مشاغل عبدالمطّلب …375

حفر و احياى زمزم …376

نذر عبدالمطّلب …377

همسران و فرزندان عبدالمطّلب …378

عبداللّه بن عبدالمطّلب …381

آمنه …385

حليمه بنت ابی ذُئَيب …391

نقد و بررسى …395

مقدّمه …397

ترديد در برخى حقايق تاريخى بدون ذكر منشأ ترديد …397

1. سپردن پيامبر(صلى الله عليه وآله) به حليمه …398

2. نذر عبدالمطّلب …401

3. سفر پيامبر با مادرش آمنه به مدينه …403

انكار معجزات و كرامات …403

ابوطالب …409

نقد و بررسى …415

حمزة بن عبدالمطّلب …433

نقد و بررسى …437

ابولهب …449

نمايه …455

فهرست منابع و مآخذ …347